Bilinen hastalığı olmayan ve ultrasonografide nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı saptanan erişkinlerde insülin direnci ve metabolik sendrom sıklığının araştırılması

ÖZETB L NEN HASTALI I OLMAYAN VE ULTRASONOGRAF DE NONALKOL KYA LI KARAC ER HASTALI I SAPTANAN ER K NLERDE NSÜL ND RENC VE METABOL K SENDROM SIKLI ININ ARA TIRILMASIMetabolik sendrom, insülin direnci, santral obezite, dislipidemi, hiperglisemi vehipertansiyon ile karakterizedir. Sendroma nonalkolik ya lı karaci er hastalı ı (NAYKH)sıklıkla e lik eder. Bu çalı mada, bilinen hastalı ı olmayan, rutin tetkiklerinde NAYKH saptananeri kinlerde, diyabet, insülin direnci ve glikoz tolerans bozuklu u gibi metabolik sendromparametrelerinin görülme sıklı ının belirlenmesi amaçlanmı tır.Ocak 2006-Mart 2007 arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliyepoliklini inde yapılan çalı maya, hepatosteatozu saptanan 230 eri kin alındı. Alkol, ilaçkullanımı, viral veya otoimmün karaci er hastalı ı saptananlar çalı maya alınmadı. Olgular, boy,kilo, bel çevresi ve kalça çevresi ölçülüp, beden-kitle indeksine göre gruplandı. Oral glikoztolerans testi yapıldı. Açlık glikozu, insülin, c-peptid, lipidler ve karaci er enzimleri ölçüldü.HOMA-IR (Homeostasis Model Assesment- nsülin Resistans) indeksi hesaplandı. HOMA-IR 2,7 olması insülin direnci olarak kabul edildi. Metabolik sendrom tanımında UlusalKolesterol E itim Programı Eri kin Tedavi Paneli III (ATP III) kriterleri esas alındı.Olguların 141'i (% 61,3) kadın, 89'u (% 38,7) erkekti. Ortalama ya 50,3 ± 10,6 (18-95)yıldı. Ortalama beden-kitle indeksi 30,5±4,9 (18,9-50), bel çevresi 104,8±10 (74-140), açlık kanekeri 101,39±27,9 (69-364) ve HOMA-IR indeksi 3,3±2,6 (0,5-26,5) saptandı.78 hastada (% 33,9) bozulmu açlık glisemisi, 65 hastada (% 28,3) bozulmu glikoztoleransı ve 51 hastada (% 22,1) tip 2 diyabet saptanmı tır. NAYKH'de Tip 2 diyabet ve glikoztolerans bozuklu u, beden kitle indeksi ve aile öyküsünden ba ımsız olarak artmı tır.Metabolik sendrom prevalansı % 56,5 olup, beden-kitle indeksi ile korelasyongöstermi tir. HOMA-IR 2,7 olan hastaların % 73,2'sinde metabolik sendrom saptanmı tır.NAYKH'de insülin direnci beden-kitle indeksinden ba ımsız olarak artmı tır.Metabolik sendromda karaci er enzimlerinde anlamlı farklılık saptanmazken, AST veGGT, tip 2 diyabet ile ili kili bulunmu tur.Sonuç olarak, non alkolik ya lı karaci er hastalı ında insülin direnci, metabolik sendromve tip 2 diyabet sıklı ında artı mevcuttur. Bu hastaların erken tanı ve tedavisi, kardiyovaskülerhastalık risk artı ından dolayı önemlidir.Anahtar Sözcükler: Nonalkolik ya lı karaci er hastalı ı, metabolik sendrom, insülin direnci,HOMA.