Bingöl ovası ile karlıova arasında göynük çayı vadisinin jeomorfolojisi

Göynük Çayı Vadisi KD-GB uzanımlı Doğu Anadolu Fay Zonuna yerlesmis bir fay vadisine karsılık gelmektedir. Bingöl Ovasını kuzeydoğudan Karlıova'ya bağlamaktadır. Çalısma alanında ana jeomorfolojik birimler; dağlık alanlar, platolar, ova ve havzalar ile vadilerdir. ?nceleme alanının genel karakteri oldukça yüksek ve dağlık olmasıdır. ?nceleme alanının en yüksek noktası 2874 m ile Sahin Tepesidir. Göynük Çayının Bingöl Ovasına açıldığı kesimde yükselti 1200 m nin altına düsmektedir. Böylece yükselti farkı yaklasık 1600 m yi bulmaktadır. ?nceleme alanını içerisinde ve dısında Hatay'dan baslayıp Karlıova'ya kadar devam eden Doğu Anadolu Fay Zonu üzerinde birçok depresyon olusmustur. Bu depresyonlardan en büyüğü, inceleme alanımızın güneybatı sınırını olusturan Bingöl Ovasıdır. Bu ova Kuzey-güney yönlü sıkısma tektonik rejimi altında olusmustur. ?nceleme alanında ayrıca Göynük, Sudurağı (Azizan) ve Karlıova depresyonları yer alır. ?nceleme alanında 2000?2250 m ler arasında alçak volkanik platolar, 2250?2500 m ler arasında yüksek volkanik platolar yer almaktadır. 1300?1400 m yükseltileri arasında ise Pliyosen asınım düzlükleri yer almaktadır. ?nceleme alanının kuzeyinde yoğun olarak yasanan volkanik aktivite sonucu lav platoları olusmustur. Lav akıntıları Göynük Çayı Vadisine kadar ulasmaktadır. Lav akıntıları temeli örttüğünden temel gözlenememektedir. ?nceleme alanında Doğu Anadolu Fayının etkisiyle fay aynası, fay bresi, fay diklikleri, fay gölleri meydana gelmistir. Fay gölleri yerel drenajın fayın etkisiyle kapanması sonucu olusmustur. Sudurağı, Soğukçesme ve Ciligöl yöresinde bu göller yaygındır. Blok faylanması sonucu meydana gelen dik eğime, litoloji, bol yağıs ve seyrek bitki örtüsü eklenince yoğun olarak kütle hareketleri yasanmaktadır. Kütle hareketleri yerlesme, ulasım ve tarımsal faaliyetler üzerinde etkili olmaktadır. ?nceleme alanında Doğu Anadolu Fayı Üst Miyosen-Pliyosen aralığında ana jeomorfolojik birimleri deforme etmistir. Fay inceleme alanımızda tek hat seklinde olmayıp, çok sayıda kola ayrılmıs bir zon seklindedir. DAF Alt Pliyosen'de devreye girmeye baslamıs ve Orta Pliyosen'de yörede egemen olmustur (Saroğlu, 1985). Bu alan içinde ötelenmis sırtlar, tepeler, dereler ortaya çıkmıstır. Fay zonu inceleme alanında çok sayıda sıcak ve soğuk su kaynakları doğurmustur.