Bir kitlesel fonlama türü olarak ICO (Initial coin offering): Hukuksal alt yapı açısından bir değerlendirme

Kitlesel fonlama aslında Anadolu kültürünün çokta uzak olmadığı bir kavramdır. Anadolu topraklarında birlikten kuvvetin doğduğu, imece olarak bilinen yöntemin internet ile günümüze uyarlanmış halidir. Bir başka ifadeyle kitlesel fonlamayı en kısa ve öz tanımlamak istersek bir kişinin yapamadığını hep birlikte yapmaktır diyebiliriz. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na 28.11.2017 tarihinde yapılan değişiklik ile mevzuatımıza giriş yapan bu kavramı kanunumuzun "Kısaltmalar ve tanımlar" başlıklı 3. Maddesinin 1. Fıkra (z) bendinde şöyle tanımlanmaktadır; "Kitle fonlaması: Bir projenin veya girişim şirketinin ihtiyaç duyduğu fonu sağlamak amacıyla Kurul tarafından belirlenen esaslar dâhilinde bu Kanunun yatırımcı tazminine ilişkin hükümlerine tabi olmaksızın kitle fonlama platformları aracılığıyla halktan para toplanmasını, ifade eder." Ülkemiz açısından getirilen bu düzenleme ile kitle fonlaması finansman yöntemine ilişkin olarak hukuki altyapının temelleri atılmıştır. ICO (Initial Coin Offering)'lar da yatırımcılara geleneksel para birimleri ya da diğer kripto para birimleri karşılığında yeni oluşturulmuş kripto para birimi sunan ve blockchain sistemi üzerine kurulu olan bir kitle fonlama yöntemidir. ICO'lar yatırım karşılığında akçe (coin) veya jeton (token) vermekte ve kurucusu tarafından geliştirildikten sonra vadettiği teknolojiyi kullanma hakkını vermektedir. ICO'lar ve dolayısıyla Coin'ler ile ilgili en temel mesele yasal konumunun hemen hemen hiçbir ülkede tam olarak belirlenmemiş olmasıdır. Coin'lerin yasal statüsü gri bir alan, yasal rejimin bunları ve ICO'yu nasıl uygulandığına ilişkin çok az netlik söz konusudur. Para ve döviz mevzuatı, ödeme sistemi mevzuatı, menkul kıymetler ve emtia mevzuatı ve kara para aklama karşıtı mevzuatların sanal para birimleri için uygulanmasında zorluklar bulunmaktadır. İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu'nun bir takım regülasyonları bazı düzenlemeler getirmeye çalışmıştır. Ülkemizde de konuyla ilgili 2019 yılında yayınlanan bir taslak tebliğ söz konusudur. Bu kapsamda çalışmamızda, bir kitlesel fonlama türü olarak ICO'ların hukuki statüsü, ülkemiz ve diğer devletler açısından belirlenmeye çalışılacaktır.