Blockchain system
149 theses under this subject heading
Ethereum akıllı kontratları için güvenlik denetim metodolojisi
Akıllı kontratlar blokzincir teknolojisi altında çalışan, belli amaçları gerçekleştirmek için yazılmış küçük programlardır. Blokzincir teknolojisinin en temel özelliklerinden olan değişmezlik ilkesi akıllı kontratlar için de geçerlidir. Bu da zincire yüklenmiş olan bir kontratın değiştirme ve manipülasyonlara karşı dirençli olduğu anlamına gelir. Bu kontratlarda bulunan mantık hatalarının ve zafiyetli kısımların zincire yüklendikten sonra değiştirilemeyeceği anlamına da gelmektedir. Saldırganlar için bu durum büyük bir kolaylıktır. Bunu önlemek için akıllı kontrat projeleri bloğa yüklenmeden önce üstlerinde güvenlik denetimleri uygulanmaktadır. Ancak kimi zaman bu denetimler de yetersiz kalır ve projeler saldırganların hedefi olur. Bu çalışmada Ethereum ekosisteminde meydana gelmiş olaylardan önemli etkiye sahip olanları incelenerek projelerin denetimlerinde bir eksik varsa bunu tespit etmek ve buna ek olarak ekosisteminde sıkça rastlanan zafiyetleri inceleyerek kapsamlı bir denetim metodolojisi önermek ve bu sayede bahsi geçen olayların bu metodoloji ile denetlenen kontratların başına gelmesinin önlenmesi amaçlanmıştır. Ethereum ekosistemindeki daha önceden denetlenmiş ve önemli saldırıların hedefi olan projelerin denetleme raporları incelendiğinde, büyük çoğunluğunun önüne geçebilmenin mümkün olduğu görülmüştür. Bunun nedeninin ise söz konusu projelerin işletme mantıkları incelenirken gözden kaçan noktalar ve sadece otomatik araçlara güvenen süreçler olduğu gözlemlenmiştir. Buna ek olarak çalışmada incelenen zafiyetlerde etkin zafiyetlerin %60'ının kullanıcı ihmallerinden kaynaklandığı görülmektedir. Bu tarz zafiyetlerin tespiti mantıksal eksikliklere göre daha kolaydır, hem araçlar hem insanlar için. Tüm anlatılanlar göz önüne alındığında bu çalışmada önerilen metodolojinin kabaca manuel analiz ile otomatik araçları bir arada kullanmayı hedeflediğini söylemek makuldür. Manuel analiz yöntemlerini esas olarak kabul eden metodoloji hem statik hem dinamik manuel analiz sırasında dikkat edilmesi gereken noktaları ve bu noktaların nasıl incelenmesi gerektiğini anlatır. Otomatik araçları ise manuel analiz yöntemlerinin eksik kaldığı, uç nokta testleri, gözden kaçan noktalar, hatalı pozitif veya negatiflerin doğrulanması gibi noktalarda kullanır. Bu sayede iki yaklaşımın birbirlerini eksiklerini kapatacak şekilde kullanılması sağlanmış olur ve kapsamlı bir denetim sağlanır.
Kitle fonlamasına merkeziyetsiz bir yaklaşım non-fungible token (Nitelikli Fikri Tapu - NFT)'lar üzerine bir değerlendirme
Günümüzde blok zincirine bağlı teknolojik gelişmeler gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Bu gelişmelerle birlikte Non-Fungible Token (NFT)'lar popülerliğini artırmıştır. NFT pazarındaki en yüksek satış hacmine sahip NFT koleksiyonları projelendirilirken ekseriyetle 5 bin ile 200 bin adet parça olarak üretilmekte olup, girişimciler; projelerine ihtiyaç duydukları kaynağı söz konusu parçaların satışından elde etmektedir. Öte yandan; ilk örnekleri 17. ve 18. yüzyılda olmak üzere kitle fonlaması günümüzde milyonlarca start-up ve projeye kaynak sağlayan alternatif bir finansman yöntemi olmuştur. Benzer şekilde kitlesel olarak fonlanan NFT koleksiyonlarının bu yönüyle kitle fonlamasına yakınsadığı düşünülmekte olup, NFT'ler ve kitle fonlamasına ilişkin herhangi bir akademik çalışmanın olmaması, işbu tezin; konuya ilişkin yapılacak ileri araştırmalara ve ihtiyaç doğrultusunda yapılacak kanuni düzenlemelere ışık tutacağı düşünülmektedir. Tezin ikinci bölümünde NFT'lerin teknolojik altyapısını oluşturan blok zinciri ve kripto paralar genel bir çerçevede incelenecektir. Üçüncü bölümde; NFT'ler ve türleri detaylı olarak ele alınacak, dördüncü bölümde ise; kitle fonlamasına ilişkin kavramlara ve düzenlemelere yer verilecektir. Tezin son bölümünde kitle fonlaması türleri ile NFT türleri kıyaslanarak benzeşen/yakınsayan türler mercek altına alınarak analiz edilecek ve mevcut düzenlemeler kapsamında bir değerlendirme yapılacaktır.
Blok zincir teknolojisi bağlamında kripto paraların, sınıraşan suçlar ve terörizmin finansmanında kullanımı
Teknolojik gelişmelerin insanı ve dahil olduğu her süreci yeniden şekillendirdiği günümüzde, kimi yenilikler görece daha büyük kapasiteli etkiler barındırmaktadır. Çağımızda eğitimden sağlığa, hukuktan güvenliğe, ekonomiden sosyal hayata, kişiler ve uluslararası ilişkiler düzleminde iddialı bir teknolojik yenilik adından sıkça söz ettirmeye başlamıştır. Blockchain. Bu çalışma, çok yönlü bir paradigma değişimini bünyesinde barındıran Blok zincir teknolojisini ve onun en popüler çıktılarından biri olan kripto kara kavramının sınıraşan suçlar nezdinde anlamlandırılmasını ve özellikle de siber suçlar, kara paranın aklanması ve terörün finansmanına konu olması bağlamında literatüre katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Yapılan çalışma neticesinde her ne kadar kimi kripto paraların bu suçlara konu ve kayak teşkil ettiği görülse de global ölçekte bu paraların söz konusu suçlarda araçsal rolünün son derece kısıtlı olduğu görülmüştür. Bununla birlikte gelişmiş ülkelerin merkezi otoriteleri tarafından bu teknolojik yenilik bir tehdit olarak algılanırken bazı gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler açısından küresel eşitsiz koşullarının aşılması bağlamında yeni bir sosyal ve iktisadi fırsat olarak görülmektedir.
Tedarik zincir yönetiminde blok zincir teknolojisi ile tarım ürün/gıda uygulaması
Tarım ürünlerinin tedarik zinciri yönetiminde blok zincir teknolojisi ile tarladan-çatal/sofra arasındaki aşamalar boyunca fiyat fark indeksinin düşürülmesini sağlayacak örnek bölge/ürün kapsamında teknikler/yöntem geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Blok zinciri teknolojisinde düşük kodlu platformların kullanımı ve endüstri 4.0 üzerindeki etkileri
Dijital dönüşüm özellikle covid–19 salgınının tedarik zincirini ve çalışma koşullarını etkilemesiyle büyük önem kazanmıştır. Sektörel ihtiyaçlara göre dijital teknolojilerin entegrasyonu ve buna bağlı olarak iş akışlarının, çalışanların kültürünün değişim ve gelişim yaşadığı teknolojiler bütününü dijital dönüşüm oluşturmaktadır. Dijital dönüşüm ile birlikte pazar paylarını kaybetmek istemeyen kuruluşlar birçok teknolojik yeniliği firmalarına entegre etmeleri gerekmektedir. Bu dönüşümü doğru gerçekleştirebilen firmalar güçlenmeye devam ederken, bu dijital dönüşüme uzak kalan ve doğru şekilde entegre edemeyen firmalar kayıplar yaşamaya devam edecektir. Dijital dönüşüm Endüstri 4.0, Blok zinciri ve kodsuz/düşük kodlu platformlar ile sağlanmaktadır. Bu çalışma ile blok zincir teknolojisinin Endüstri 4.0 ile ilişkisi ile düşük kodlu platformların blok zincir teknolojisi gelişimi için kullanılması araştırılmıştır. Bununla birlikte düşük kodlu platformlarında kanban kartlarının işleyişi, Endüstri 4.0 ile yalın üretim arasındaki ilişki, sektörler bazında dijital dönüşümün etkileri araştırılmıştır. Bu tez çalışmasının uygulama kısmında düşük kodlu platformların Endüstri 4.0 ve blok zinciri ile birlikte kullanımında oluşan beklentiler tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonraki çalışmalarda kullanmak üzere firmaların blok zinciri ile düşük kod teknolojisinin birlikte kullanılmasından firmaların beklenti ve faydalarını ölçebilmek için araştırma taslağı geliştirilmiştir. Türkiye'de bu teknolojilerden yararlanılarak yapılabilecek çalışmalar önerilmiştir. Gelişmekte olan ülkelerin dijital dönüşüme geçişinin gelişmiş ülkelere oranla daha fazla zaman alacağı vurgulanmıştır.
Ekonomide kripto para kullanım tercihi: Siirt Üniversitesi örneği
Bu çalışmada, para kavramı ve tarihsel gelişimi açıklandıktan sonra son yıllarda adını sıkça duyduğumuz dijital paralar, Bitcoin ve diğer başlıca kripto paralar hakkında inceleme ve araştırma yapılmıştır. Kripto para cüzdanları, gizlilik odaklı kripto paralar, madencilik ve ülkelerin dijital para çalışmaları ve ülkelerin kripto paralara yaklaşımları çalışma kapsamındadır. Son dönemlerde hızla gelişen kripto paralar ve Blockcahin teknolojisinin henüz birçok ülke ya da merkez bankası tarafından yasal olarak kabul edilmediği halde insanlar ekonomik yatırım aracı olarak benimsemektedirler. Google arama motorundan elde edilen verilere göre ülkemizde kripto paralar ile ilgili en fazla arama yapılan iller sıralamasında özellikle Siirt ve çevresindeki iller ilk sıralarda yer almaktadır. Bu çalışma bölge insanımızın neden alışılagelmiş yatırım araçlarından uzaklaştığını, hiçbir fiziksel karşılığı olmayan kripto para yatırımlarına yöneldiğini araştırmak ve algı düzeylerini ölçmek için yapılmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde paranın tanımı, özellikleri, türleri gibi konular açıklanmıştır. İkinci bölümde ekonomide kripto para kullanım tercihleri, Blockchain sistemi, ticarette kripto para kullanımı ve başlıca kripto para borsaları konularına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise Literatür taraması, dünyada ve ülkemizde üniversitelerde bu alanda verilen derslere değinilmiştir. Siirt Üniversitesi Akademik, İdari ve İşçi statüsündeki personellerine uygulanan anket ve anketin sonuçları açıklanmış ve bu bilgiler ışığında çalışmanın sonuç ve öneriler kısmı oluşturulmuştur. Çalışmanın amacına uygun olarak yaklaşık 1.187 Siirt Üniversitesi Personelinden kripto paraları duyan ve kullanan 225 kişiye ulaşılmış ve kendileri ile anket çalışması yapılmıştır. Duymadım, kullanmadım diyenler çalışmaya dahil edilmemiştir. Anket analizlerinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Testi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, istatistiksel analizler için IBM SPSS İstatistik 28.0, IBM AMOS programı kullanılmıştır. Yapılan ankete katılanların %38,7'si kripto paraları yalnızca duyduklarını, %61,3'ü duyduklarını/kullandıklarını ve katılımcıların %83,6'ın en çok Bitcoin'i duyduklarını/kullandıklarını ifade ettikleri belirlenmiştir. Katılımcıların %57,3'ü kripto paraları ilk kez arkadaşlarından duymuştur. Yine yatırımcıların %42,2'si kripto paralara yatırım yapmanın dini yönden bir sakıncası bulunmadığını düşündüklerini, %16,4'ü ise dini yönden sakıncalı bulduklarını ifade etmiştir. Fakat ankete katılanlar dini yönden sakıncalı bulsalar da kripto paralara yatırım yapmaya devam etmişlerdir. Kripto paralar yatırım çeşidi olarak %66,2 tarafından borsaya benzetilmiştir. Katılımcıların %86,3'ü kripto paraları alışveriş yapmak için değil ticaretini yapmak ya da uzun süre saklamak için satın aldıkları görülmüştür. Ayrıca yatırımcıların %41'inin kripto paraları hem değişim aracı hem de yatırım aracı olarak gördüğü tespit edilmiştir. Tüm bunlara rağmen ankete katılanların %88,4'ü harcamalarında dijital ödeme sistemleri yerine nakit para kullanmayı tercih ettikleri cevabını vermişlerdir. Bu durumun nedeni olarak kripto paraların daha başlangıç aşamasında olduğu, teknolojik altyapı yetersizliği ve birçok kesim tarafından henüz benimsenmediği için insanların halen klasik ödeme yöntemlerini tercih etmek zorunda kaldıkları şeklinde düşünülmektedir. Katılımcılar kripto paraların ekonomi dünyasına yeni bir bakış getirdiğini, gelecekte birçok iş yerinde kripto paraların kullanılacağını, Blockchain teknolojisinin büyük bir yenilik olduğunu ifade etmişlerdir. Kripto paralara yatırım yapmanın çok riskli olduğunu belirtmelerine rağmen, katılımcıların çoğunluğu gelecekte kripto para kullanmaya devam etmeyi düşünmektedir. Kripto para piyasalarının oldukça hızlı hareket ettiği, piyasaların 7 gün 24 saat açık olması, hassas yapısı sebebi ile spekülasyonlara açık olduğu, herhangi bir yasal düzenlemeye tabi olmaması ve borsalar tarafından keyfi uygulamalar yapılabildiği unutulmamalıdır. Özellikle kaldıraçlı (marjin) işlemler de yatırımcıların paralarının sıfırlanması risk bulunmaktadır. Bu neden ile tecrübe sahibi olmayanların kripto para piyasalarına düşük tutarlarla giriş yapmaları ve kaldıraçlı işlemlerden uzak durması önerilmektedir.
Location-based smart contract for in-kind aid delivery
Aid delivery in migration management, disaster recovery and also in emergency situations is a critical process where donors are willing to help those who are in need. Especially in emergency situations the in-kind aid delivery is the first action for many donors who want to directly help immediately to the people in affected region. Most of the time the collection and delivery of in-kind aid is carried out by charitable organizations. However, this raises questions about trust and transparency which may be the main blocking factor in increasing the number of donors. Blockchain technology may provide a means to fill this gap by its distributed ledger and public transactions. In addition, geospatial information technology, especially location-based services can be utilized to improve the transparency of aid delivery. Using location information in smart contracts may improve the transaction of in-kind aid delivery to its intended target location. In this thesis a location-based smart contract concept for in-kind aid delivery is developed and prototyped. The scenarios of actors and roles of organizations in the process of in-kind delivery is listed with a proof of concept smart contract implementation. Furthermore, future research directions and improvements opportunities are listed especially for proof of location concepts.
Blokzincir tabanlı uçtan uca enerji ticareti platformları için düşük enerji tüketimli bir uzlaşma algoritmasının geliştirilmesi
Mikro şebekelerin gelişmesi ve yerel ölçekte yenilenebilir enerji üretiminin hızla artması, enerji ve finans kaynaklarının verimli kullanıldığı hızlı bir ticaret mekanizması ihtiyacını doğurmaktadır. Blokzincir teknolojisi, eşler arası uçtan uca ticaret için güvenilir bir çözüm oluşturabilecek altyapıya sahiptir. Blokzincir kullanarak enerji ticaretine yönelik son teknoloji çözümler, merkezi sistemlerin bir takım sorunlarını çözmelerine rağmen enerji ve zaman verimliliği yetersiz kalmaktadır. Bu blokzincir tabanlı çözümlerin sorunlarından biri, doğrulama ve madencilik için çok fazla enerji harcayan hantal ve verimsiz uzlaşma algoritmalarıdır. Bu tezde önerilen model, bir ticaret döngüsünü tamamlamak için Ethereum akıllı sözleşmelerini kullanan yeni bir uzlaşma algoritması ile bu sorunu çözmeyi amaçlamaktadır. Sunulan model, akıllı sayaçları kullanarak üretim fazlası enerjiyi yerel mikro şebekeyle özerk bir şekilde takas etmeyi ve üreticilerin finansal gelirlerini artırmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda model, enerji ticaretinin eksiksiz olmasını ve çalışma kanıtına ihtiyaç duymadan birden fazla düğümde değişmez bir şekilde kaydedilmesini sağlamaktadır.
Havacılık endüstrisinde blockchain teknolojisinin potansiyelini keşfetmek
Blockchain teknolojisi, kurumsal yapıların işleyişlerinde bulunan sorunlar ve global kriz ile beraber bir kere daha sarsılmakta olan güvene paralel olarak meydana gelmektedir. Yeni bir sistem sunmasından dolayı blockchain teknolojisi önemli ve dikkat çeken bir alandır. Blockchaine benzemekte olan pek çok teknolojinin geliştirilmesi için çabalanmıştır. Merkezi sistemlere karşı gücün dağınık bulunduğu daha güvenilir ve özgür bir veri ağı modelinin oluşturulmaya çabalanması, bu teknolojilerin ortak özeliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Buradan hareketle merkezi kurumlara karşı bulunan güvensizlik ve işleyişte olan sorunların daha önceden fark edildiği ve değiştirilmesi için uğraşıldığı anlaşılmaktadır. Bu teknoloji, bir merkeze bağlı olmadan kriptografi kullanılarak ve veri blokları şeklinde zincirlenmesi modeli ile meydana getirilmektedir. Güvenilir olmaları ise söz konusu teknolojilerin en mühim noktalarıdır. Var olan sistemlere kıyasla blockchain teknolojisinin değer, veri ya da öteki bilgilerin muhafaza edilmesi ve transferinin sağlanmasında daha kullanışlı olması söz konusudur. Blockchain teknolojisi, bilhassa havacılık sektöründe önemli değişimleri sağlamıştır. Havacılık sektöründe blockchain teknolojilerinin ele alınması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu araştırmada yalnızca literatür taraması kapsamında elde edilen verilerden faydalanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Blockchain, Havacılık Endüstrisi
Tedarik zincirinde blok zincir teknolojisinin kullanımı: Gümrük sektörü üzerine bir uygulama
Günümüzde Küresel rekabetin artması, müşterilerin artan ve çeşitlenen istek ve ihtiyaçları firmaların hayatta kalmalarını zorlaştırmaktadır. Firmalar Artan rekabet ile mücadelede karlılıklarını düşürmemek için maliyetlerini azaltmanın yolunu bulmaya çalışmaktadır. Tedarik zincirlerinin firma maliyetlerindeki payı oldukça yüksektir. Tedarik zincirlerinin dijitalleşmesi ve iyi bir entegrasyon ile en düşük maliyet ve en yüksek verimliliğin elde edilmesi mümkündür. Teknolojinin gelişmesiyle beraber, sanayi, tarım ve hizmet sektörlerinde de yeni yaklaşımlar kullanılmaya başlanmıştır. Bu noktada, Blokzincir teknolojisi sınırlı alanlarda pilot uygulamaları olan yeni bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Süreçleri hızlandırarak zamandan kazanmak, maliyetleri düşürmek, klasik kağıt tabanlı işlemleri bırakıp, evraksal prosedürden kurtulmak ve dolayısıyla operasyonel verimlilik kazanmak, hata ve atlamalar ile yanlış beyanların önüne geçmek gibi kazanımları sağlayacağı tespit edilen blok zincir teknolojisinin tedarik zincirlerinin her aşamasında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, blokzincir teknolojisinin, tedarik zincirinde önemli bir paydaş olarak yer alan gümrük sektöründe uygulanıp uygulanamayacağı ve bu teknolojinin gümrük süreçlerine sağlayacağı avantajlar ile uygulanmasının önündeki engeller araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine mülakat ve gözlem uygulanmıştır. Amaca yönelik sorular, sektör duayenlerinden de görüş alınarak hazırlanmış ve katılımcılara yöneltilmiştir. Çalışmanın sonunda, blok zincir teknolojisinin tedarik zincirinde kullanımının verimli olacağı gümrük alanında yapılan uygulama ile tespit edilmiştir.
Blok zinciri teknolojisinin liman lojistiğine etkileri
Blok zinciri, birçok kişi tarafından yıkıcı bir çekirdek teknoloji olarak kabul edilen ve gelişmekte olan bir teknolojidir. Blok zinciri, endüstrilerde dijital dönüşümü birçok yönden destekleyebilecek teknolojilerden biridir. Bu gelişmiş teknolojinin, kuruluşlar ve işletmeler için merkezi olmayan, şeffaf ve güvenli bir ortam sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada ülkemizdeki blok zincirinin liman lojistiğinde kullanımına dair bir durum tespiti yapılmıştır. Ülkemizden ve dünyadan örnekler sunularak konu somutlaştırılmıştır. Türkiye'deki limanların yöneticileri ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile on sekiz liman yöneticisi ile görüşülmüştür. Yapılan nitel araştırmada blok zincirinin liman lojistiğine katkı sağlayabileceği alanlar belirlenmiştir. Aynı zamanda liman lojistiğinde blok zinciri uygulamalarında karşılaşılabilecek engeller tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmanın, gelecekte blok zincirinin denizcilikte ve liman lojistiğinde kullanımı konusu ile ilgili çalışma yapmak isteyen araştırmacılara fayda sağlaması ve ışık tutması beklenmektedir.
Akıllı şebekelere blokzincir teknolojisinin uygulanması ve akıllı sözleşme oluşturulması
Elektrik enerjisi sektöründe gerçekleşen son teknolojik gelişmelerle birlikte mevcut elektrik şebekesinde tüketici statüsündeki abonelerin aynı zamanda birer üretici konumuna geçebilmesi ve enerji depolama sistemlerinin elektrik şebekesine entegre edilmesiyle büyük güçlü ve az sayıda enerji üretim santrallerinin bulunduğu geleneksel şebekenin yerini küçük güçlü ve çok sayıda enerji üretim birimlerinin olduğu akıllı şebekenin alması öngörülmektedir. Bu durumun bir sonucu olarak geleneksel elektriksel şebekelerinde oluşacak değişimler ve dijital dönüşüm süreçlerinin etkisiyle akıllı şebekelere geçiş kaçınılmaz bir hal alacaktır. Son yıllarda hemen hemen her sektörde değişimin öncüsü olan blokzincir teknolojisinin sağlamış olduğu yüksek güvenlikli peer-to-peer yapısının akıllı şebekelerdeki veri trafiğinin yönetimi ve depolanması süreçlerinde sağlayacağı teknik faydaların yanında akıllı şebekelerde akıllı sözleşmelerin kullanımıyla beraber elektrik abonelerin, abonelik talebiyle başlayan, enerji ticaretiyle devam eden ve en sonunda abonelik sürecinin sonlandırılmasıyla tamamlanan tüm süreçlerde ıslak imza ve kağıt kullanım zorunluluğu ortadan kaldırılmakta ve bunun sonucu olarak da "Karbon Ayak İzinin Azaltılması", "Sürdürülebilirlik" ve "Verimlilik" konusunda avantaj sağlamaktadır. Bu çalışmada, blokzincir teknolojisinin enerji sektörünün bir parçası olan akıllı şebekelere nasıl entegre edilebileceğine dair bilgiler yer almakla birlikte bir elektrik abonesinin tüm işlemlerini blokzincir aracılığıyla nasıl yapabileceği ayrıntılı bir şekilde sunulmuştur. Ayrıca bu işlemlerin gerçekleşmesi için kullanılacak bir akıllı sözleşme örneği oluşturulmuştur.
The effect of blockchain awareness on passengers' intention to use biometric technologies at Istanbul Airport
This study measures the intention to use biometric technologies of passengers using Istanbul Airport and the effect of awareness about blockchain technologies on this intention. Biometric technology can be described as the technology to identify a person using biology. Biometric technologies can collect this information and create a person's natural identity card. This information created by biometric technologies is more natural, safer, and more accurate. As these technologies collect sensitive information, the security of these technologies has become just as important. At this point, blockchain comes to the fore to ensure the safety of these technologies. For this purpose, biometric applications in airports, their examples, and the development of these applications are emphasized. Afterward, the place and importance of blockchain technology in biometric applications are emphasized. In order to measure the users' intention to use these technologies, a survey study was conducted at Istanbul Airport, and the results were evaluated. There are several models developed to understand the link between individual acceptance and the use of information systems. Venkatesh et al.'s (2012) UTAUT2 model has been widely accepted. The model used in this research is based on Morosan's (2016) model created according to UTAUT2. Accordingly, it is asked about the performance expectancy of biometric technologies, the effort expectancy of biometric technologies, the privacy concerns of passengers, air travelers' information sensitivity, air travelers' compatibility, and air travelers' knowledge about blockchain. The effects of these concerns on the intention to use biometric technologies are evaluated. In order to assess the relationship between this information and intention, structural equation modeling is used.
Finansal piyasalarda kripto para uygulamaları: Kripto para fiyatlarını etkileyen faktörler
Teknolojinin gelişimine bağlı olarak internet kullanımın yaygınlığı ve günümüz koşulları e-ticaretin yaygınlaşmasında büyük rol oynamaktadır. Bu gelişimin beraberinde kripto para birimleri de yaygınlaşmaya başlamaktadır. Kriptografik sistemlerden yararlanan, merkezi bir otoriteye bağlı olmayan, güvenlik seviyesi diğer paralara göre daha fazla olan sanal paralar olarak tanımlanmaktadır. Bitcoin ile tanınan ve binlerce çeşidi bulunan kripto paralar, yüksek işlem hacmi ile kendinden söz ettirmeye devam ettirmektedir. Bu para birimlerine olan ilginin artmasıyla birlikte yatırımcılar da kendilerine yeni bir portföy yaratmaya başlamışlardır. Bu çalışmada kripto para piyasasında işlem hacmi ve piyasa değeri yüksek olan yedi kripto paranın altın ve brent petrol arasındaki ilişkisi VAR modeli kullanılarak analiz edilmektedir. Johansen eş bütünleşme testleri ve Granger nedensellik testleri yapılarak ölçütler arasında ki ilişkiler değerlendirilmektedir. Çalışmanın sonucunda ise kripto paraların sadece yatırım alternatifi olarak kullanılabileceği öngörülmektedir.
Dijital paralar ve dijital para işlemlerinin muhasebeleştirilmesi üzerine öneriler
Bilgi Çağından Dijital Çağa geçerken, hayatımızdaki her şey gibi kullandığımız mevcut olan paralarda da bazı değişiklikler yaşanmıştır. Yeni Dünyada, Kamu Denetimi olmadan kullanılan, 3. Kişiye gerek kalmadan, daha az masrafla transferi gerçekleşen ve fiziki olarak var olmayan Kripto Paralarla (Dijital Para) tanıştığımız bir süreci yaşamaktayız. Bir Blok Zinciri sistemiyle işleyiş sürecinin yönetildiği kripto paralardan, marka ismiyle en çok bilineni Bitcoin'dir. Araştırmamda Bitcoin' in doğuşu, bugünü ve yarını konusundan da bahsedilmektedir. Vergi alt yapısı henüz olmayan bu dijital paraların nasıl muhasebeleştirileceği konusunda belirsizlik söz konusuyken, bu paraların emtia/mal, menkul kıymet, hazır değer, para olarak değerlendirileceği ve de vergilendirileceği varsayımlar arasında yer almaktadır. Bu bağlamda kripto paranın yaşam eğrisi, Türkiye'de kripto paraya bakış açısı, kullanımı, vergilendirmesi ve de muhasebeleştirmesi konusunda değerlendirmeler yapılacaktır.
Dijital sanata evrilen dünya'da NFT'nin yeri
Geçmişten günümüze sanat tarihine baktığımızda sanatçılar dönemsel olarak sürekli yeni arayışlar içerisinde olmuşlardır. Zaman ilerledikçe sadece geleneksel sanat teknikleriyle sınırlı kalmayıp sürekli olarak farklı malzemeler kullanmış, yeni teknikler ortaya koymuşlardır. Blockchain teknolojisi sayesinde geliştirilen, NFT (Non-Fungible-Token) olarak bilinen ve görsel bağlamlarında kripto sanat olarak anılan bu yeni teknoloji, resim, ses, video gibi çeşitli verilerin dijital bir ortamda Blokchain'e yazılması ve bu verilerin dijital olarak sertifikalandırılmasını sağlamıştır. Bu çalışmada Blockchain ve NFT teknolojisinin sanat tarihi bağlamında getirdiği yenilikleri, sanatın dijitalleşmesi ile oluşan yeni sanat ortamları ve yeni bir sanat devrimi olarak kabul gören dijital sanat dönemi incelenecek ve bu bağlamda bana ait olan çalışmalara yer verilecektir. Dijital sanat alanında yaptığım çalışmalara ve ürettiğim NFT'lere değinilecektir. Bugünkü sanat üretim tarzı ve teknolojisini kendi sanatımda nasıl kullandığım açıklanacaktır.
Blokzincir bazlı hasta kan yönetim sistemi mimarisi geliştirme ve devreye alınması
Kan, insan hayatının devamlılığını sağlayan vücut sıvısıdır. Bağışçıdan alınan kanın kalite ölçütleri kadar bağışçıya ait bilgiler de medikal operasyonlarda önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle kalite kriterlerine, veri gizliliği standartlarına ve operasyonel emniyete uygun kan temini tüm paydaşlar için çok önemlidir. Kalite standartları ve veri gizliliğini sağlamak için bazı yaklaşımlar ve yöntemler geliştirilmiş olsa da insan hatası/manipülasyonu ve mevcut durumda kullanılan sistemlerin saldırılara açık olması nedeniyle veri ihlalleri mümkün olabilmektedir. Blokzincir, eşler arası ağ aracılığıyla dağıtılmış defterde veri depolamak için kullanılan bir teknolojidir. Sadece yetkisi olan kullanıcıların erişebileceği verilerin değişmezliğini teminat altına alan özelliklere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, bağışçıya ait kişisel verileri korumayı, toplanan verilerin tutarlı olmasını sağlamayı ve operasyonel kaliteyi iyileştirmeyi amaçlayan bir kan transfüzyon yönetim sistemi için özel (private) bir blokzincir ağı geliştirmektir. Yaklaşımın uygulanabilirliğini test etmek için Hyperledger Fabric platformu üzerinden üç paydaşlı bir vaka çalışması geliştirilmiştir. Yapılan bu çalışma ile sağlık sisteminde önemli bir rolü olan kan transfüzyonu yönetiminde veri güvenliğinin önemi vurgulanmış ve benzer yöndeki çalışmalar için bir zemin oluşturulmaya çalışılmıştır.
Proposal of a decision-making model for digital technology adoption: A blockchain case study
Blockchain Technology promises significant benefits in the scope of the supply chain and attracts the attention of both scholars and practitioners. In this direction, academic research on revealing the disruptive potential of Blockchain in supply chains' functional and structural dynamics is understandably increasing. However, despite the immense potential of technology and the academic and practical effort to accelerate its diffusion in supply chains, not much progress has been made in its industrial applications. Hence, the main shortcoming in the extant research is that the proposed adoption models are mostly conceptual, with low applicability. Notably, extant literature does not adequately address whether a firm should adopt Blockchain Technology, and therefore, in this study, the net value of adoption is introduced to fill this gap in the literature. The theoretical grounds of the proposed adoption decision framework lie in the technology-organization-environment framework and force field theory, while it represents a single numerical metric that uncovers "the net value" of Blockchain adoption for a particular enterprise. The suggested framework is further supported by dynamic capabilities and relational view theories. The proposed metric, the net value of adoption, is the computational difference between the expected benefits from the summation of the expected risks and adoption barriers. The research employs a two-step modified Delphi and DEMATEL-based Analytical Network Process (DANP) methodology.
Elma tedariği ve döviz büroları sektöründe blok zinciri örnek uygulamaları
Bu çalışmada, elma tedarik zincirinde blokzinciri teknolojisinin kullanılmasına ilişkin vaka analizi yapılarak, tedarik zincirinde ürünlerin satışından tahsilatların izlenmesine kadar olan sürecin şeffaflığının sağlanmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca, döviz bürolarının kendi aralarında yaptıkları işlemlerin blokzinciri teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilmesine yönelik olarak blokzinciri vaka analizi yapılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde, üreticilerin ürün satışından kaynaklanan alacaklarının sistem üzerinden izlenebilmesine ilave olarak, ürünlerde kullanılan ilaç, gübre vb. girdilerin miktarlarına ilişkin bilgiler ile söz konusu girdilerin ödemelerinin de blokzinciri aracılığıyla takip edilmesi amaçlanmaktadır. Diğer taraftan, üreticilerin ürünlerini sattığı kişilerin blokzinciri sistemine yaptıkları kayıtların anonim olarak izlenebilmesi, tedarik süreçlerindeki maliyetler ile alacakların tahsiline ilişkin bilgilere kadar birçok unsurun muhasebeleştirilmesi ve kayıt altına alınması sağlanacaktır. Dolayısıyla, enflasyon içerisinde önemli bir ağırlığa sahip olan yaş meyve ve sebzelerin fiyat oluşumuna etki eden unsurlar sağlıklı bir şekilde takip edilerek politika oluşturma süreçlerine ciddi katkı sağlanacaktır. Ayrıca, tedarik zincirinde yer alan kişilerin tek ve ortak bir kayıt teknolojisi yoluyla işlemleri takip edebilmeleri sağlanacaktır. Döviz bürolarının aralarında ve müşterileriyle yaptıkları işlemlerden elde edilen paraların kaynağına ilişkin tereddütler ve yüksek tutarlı efektiflerin değerlendirilmesinde ortaya çıkabilecek kazanç kayıpları nedeniyle bankalar tarafından işlemlerin gerçekleştirilmemesi, blokzinciri gibi şeffaf ve izlenebilir bir yapının oluşturulması ihtiyacını doğurmuştur. Bu sebeple, döviz bürolarının teknolojiye uyumu ve işlemlerin blokzinciri ile ne şekilde gerçekleştirebileceği konusunda model önerisinde bulunulmuştur.
Kripto para sistemi ve Bitcoin'in makroekonomik faktörler ile ilişkisi
Bu yüksek lisans tez çalışmasının temel amacı, kripto para birimi olan Bitcoin'in fiyatı üzerinde etkili olan makroekonomik faktörlerin araştırılmasıdır. Analize dayalı olarak araştırılan bu çalışmanın yanında, sanal para, blokzincir sistemi ve sanal para sistemleri içerisinde özellikle kripto para birimi olan Bitcoin hakkında bilgi vermektir. Araştırmanın analiz kısmında, 2017-2022 dönemine ait aylık veriler kullanılarak regresyon analizi yapılmaktadır. Regresyon analizinde, bağımlı değişken olarak Bitcoin'in fiyatı, bağımsız değişken olarak ise, Brent Petrol fiyatı, Newyork Borsa Endeks değeri, Amerika Merkez Bankası faiz oranı, Amerika Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değişim oranı ve Japonya Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değişim oranı kullanılmaktadır. Yapılan analiz sonucunda, Bitcoin fiyatı ile Brent Petrol fiyatı, Newyork Borsa Endeksi ve Japonya Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değişimi değişkenleri arasında pozitif ve doğrusal anlamlı bir ilişkinin olduğu, Amerika Merkez Bankası faiz oranı ile ise negatif ve doğrusal anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmektedir.
E-ticaret yöntemi ile faaliyet gösteren firmalarda tedarik zinciri için blockchain teknolojisi uygulaması ve seçimi: Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile bir uygulama
Günümüzde teknolojinin gelişmesi ve internet kullanımının hızla artmasıyla birlikte, insanların istek ve ihtiyaçlarını karşılama şekilleri de değişmektedir. Geleneksel alışveriş yöntemlerinin yerine çevrimiçi alışveriş yöntemi daha sık tercih edilen bir yöntem haline gelmiştir. İnsanların bu alışveriş yöntemini tercih etmelerinin başlıca nedeni, ürünlere 7/24 erişebilme, inceleme ve satın alma imkânına sahip olmalarıdır. Çevrimiçi alışveriş yöntemlerinin en sık kullanılanı elektronik ticaret (e-ticaret) olarak kabul edilmektedir. E-ticaret firmalarının en önemli sorunlarından biri, tedarik zincirinde yaşanan aksaklıkların müşteri memnuniyetsizliğine kadar etkilerinin olmasıdır. E-ticaret yöntemiyle müşterilere ürünlerin istenilen zamanda ve istenilen mekâna ulaşması gerekmektedir. Tedarik zincirinde güvenlik, şeffaflık ve hızın sağlanabilmesi için blokzincir teknolojisinin kullanılabileceği düşünülmektedir. Blokzincir, oldukça yeni bir teknoloji olmasına rağmen çeşitli alanlarda büyük avantajlar sunabileceği düşünülmektedir ve giderek daha popüler bir kavram haline gelmektedir. Blokzincir teknolojisinin özellikle tedarik zincirinde güvenlik açıklarını azaltma potansiyeli ve şeffaflık sağlama yeteneği, ürün ve hizmet süreçlerinin takip edilmesini kolaylaştırarak tedarik zincirinde önemli bir rol oynayabileceği görülmektedir. Bu çalışmada Türkiye' de en sık kullanılan ve her biri farklı sektörde faaliyet gösteren dört e-ticaret firmasının uzmanları ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, e-ticaret firmaları için en uygun blokzincir teknolojisinin seçimi ve uygulamasının incelenmesi amacıyla bütünleşik BWM-bulanık VIKOR ve bütünleşik bulanık AHP-bulanık VIKOR yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan 6 ana kriter ve toplamda 22 alt kriterin önem ağırlıklarını belirlemek amacıyla iki ayrı yöntem kullanılmıştır. Bu nedenle uzmanlardan aynı kriterler için iki farklı değerlendirme yapmaları istenmiştir. BWM ve bulanık AHP yönteminde kullanılan matrislerin ve ölçeklerin farklı olması kriterlerin önem ağırlıklarında farklılıklar ortaya koymuştur. Bulunan iki ayrı önem ağırlıkları bulanık VIKOR yöntemine dahil edilerek çalışmanın alternatiflerinin sıralaması elde edilmiştir. Sonuç olarak iki ayrı yöntem ile hesaplanan kriter ağırlıklarının dâhil edildiği iki ayrı bulanık VIKOR sonucunda da alternatiflerin sıralamasının aynı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulanık VIKOR sonuçlarına göre alternatif sıralaması A1(kriptografi teknolojisi), A3(akıllı sözleşmeler), A2(dağıtık defter teknolojisi), A4(konsensus algoritması) şeklindedir. Analiz sonuçları değerlendirilerek, firmalara ve bu konu üzerine yapılacak çalışmalara yönelik bazı öneriler sunulmuştur.
Bitcoin fiyat hareketliliğinin makine öğrenmesi ile tahmin edilmesi
Bitcoin, dijital bir para birimi olarak finansal piyasalarda önemli bir yer edinmiştir. Ancak, Bitcoin'in belirgin bir özelliği olan yüksek volatilite problemi, hem yatırımcılar hem de akademisyenler için dikkat çekici bir konudur. Bitcoin'in fiyatında ani ve büyük ölçekli değişimler olabilmektedir. Bu durum, yatırımcıların karar alma süreçlerini etkileyebilir ve piyasa analizlerini daha zor hale getirebilir. Bu çalışma, Bitcoin'in fiyat hareketlerini etkileyen faktörleri belirleyerek Bitcoin fiyatını tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, iki farklı kategoride veri kaynakları kullanılmıştır. Birincisi, kripto para sistemine ait olan ve Bitcoin ile diğer kripto paraları içeren 350 farklı değişkeni olan verilerdir. İkinci kategori ise dünya endekslerine ait olan ve 46 farklı değişkeni içeren verilerdir. Bu veriler, Tradingview ve Yahoo Finance gibi popüler finansal veri kaynaklarından elde edilmiştir. Kripto para sistemine ait veriler ağ bilgileri, kripto borsa işlemleri, adres verileri, fiyat verileri ve sosyal medya verileri gibi başlıklar altında toplanmıştır. Dünya endekslerine ait veriler ise tahvil endeksleri, dövizler, volatilite endeksi ve hisse senedi endeksleri gibi başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Araştırma kapsamında, 2022-10 ile 2022-12 tarihleri arasındaki 90 günlük dönemi kapsayan veriler kullanılarak Bitcoin'in fiyatının tahmin edilmesi amacıyla makine öğrenimi algoritmaları kullanılmıştır. Bu veriler, %85'i eğitim ve %15'i test verisi olarak ayrılarak analiz edilmiştir. Eğitim aşamasının ardından, test verileri üzerinde yapılan tahminler görselleştirilerek sunulmuştur. Elde edilen sonuçlar, modelin 0.909 R² skoru ile genel anlamda başarılı bir performans sergilediğini ve tahminlerinin gerçek değerlere oldukça yakın olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, makine öğrenimi algoritmalarının Bitcoin fiyat tahmininde etkili bir araç olarak kullanılabilirliğini desteklemektedir.
Hybrid blockchain platforms for the internet of things
Blockchain and the Internet of Things (IoT) research has expanded quickly in recent years. For a variety of uses, including cryptocurrency exchange, secure medical data sharing, and food safety monitoring, numerous different Blockchain systems and applications have been implemented. Blockchain platforms, however, are unable to store all the created data. Consequently, data warehouses, also known as a hybrid blockchain platforms, support them. Despite the fact that a number of systems have been implemented using this concept, there is not a current state-of-the-art overview of how to use hybrid blockchain platforms. To research the reasons for using them, the fields in which they were employed, the technologies adopted that made this integration effective, and lastly the difficulties and potential solutions, a Systematic Literature Review (SLR) study has been conducted as part of this thesis study. The SLR portion of this thesis demonstrates that the three main reasons people choose to use these platforms are security, transparency, and efficiency. The top domains include energy, agriculture, health, construction, manufacturing, and supply chain. The most widely used technologies include telecommunications, edge computing, cloud computing, and fog computing. The study also lists several difficulties. After conducting the SLR study, as a case study, a hybrid blockchain platform that is a restaurant web application integrated with cloud storage and a blockchain network has been designed and implemented. The platform shows how a hybrid blockchain platform in a restaurant cashier system can provide security and data integrity and how data that is not being published to the Blockchain network can be stored in a cloud storage.
Blockchain as a basis for new venture capital investment: Comparison with traditional investment sources
The objective of this research is to contribute to the existing knowledge in the business field. Funding is an essential aspect of any business endeavour, whether it involves bank credit, personal savings of the founders, or venture investments. The research delves into the various perspectives involved in the fundraising process, examining how founders can achieve their goals through raising capital and how venture capital funds or private investors can leverage new technologies to enhance their investments. Two hypotheses were formulated: the first suggesting that investment tools utilizing blockchain technology could serve as a primary source of fundraising presently and in the future, and the second exploring the willingness of investors to embrace new technologies in an established industry and the potential speed of their adoption. The ultimate aim of this research is to develop a practical strategy for implementing blockchain in capital investment funds, accompanied by legal recommendations and actionable steps. A comprehensive literature review was conducted to explore traditional investment tools and strategies, comparing them to blockchain-based investment forms. The research employed a situational analysis, an interview with a venture capital representative as well as a survey targeting people, to evaluate the effectiveness of different fundraising and investment approaches and identify opportunities for industry development. The findings of the research highlight the significant role of blockchain tools in achieving the objectives of all stakeholders in the business landscape today. Drawing from these findings, personalized recommendations and a practical guideline for implementing blockchain tools were formulated.