Bir polifonik etnografi denemesi: Dört kadın, dört oluş

İnsanlık tarihi boyunca yaratıcılık ile ilgili süreçler, yaratıcılığın motivasyon kaynakları, yaratıcılığı nelerin tetiklediği, insanların neden yaratıcı olmak istedikleri gibi sorular merak konusu olmuştur. Yaratıcılığın tanımlarına bakıldığında ise konu ile ilgili düşünen filozofların, bilim insanlarının, psikologların, sanatçıların ortak, tek bir tanım yapmak yerine yaratıcılığı çok çeşitli tanımlarla açıkladıkları görülmektedir. Bu durum yaratıcılık kavramını açıklarken farklı kuram ve modellerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu nedenle tez yazım sürecinde yöntem olarak tek bir yönteme ya da kurama bağlı kalmanın mümkün olmadığı göz önüne alınarak nitel araştırma yönteminin bu tez için uygun olduğu görülmüştür. Bu tez de Türkiye'nin farklı şehirlerine bağlı köylerde yaşayan ve hayatın kendilerine sunduğu sınırlı yaşam tarzını reddeden, yaşadıkları toplumun kendilerine dayattığı kalıpları yıkarak yaratıcılığı yaşamlarının bir parçası haline getirmekle kalmayıp bir özne olarak kendi değerini bilen dört kadının yaratıcılık serüveni üzerinden yaratıcılık kavramı ele alınmıştır. Bu aşamada kadınların yaratıcılık süreçlerini daha doğal ve özgürce anlatabilmeleri adına onlara kısaca kamera çekim teknikleri ve kamera kullanımı anlatılmış ve otoetnografik bir damardan kendilerinin yaratıcılık süreçlerini anlatan çekimler yapmaları istenmiştir. Araştırmacının da çekim sürecine dâhil olması ile bir polifonik etnografik film ortaya çıkmıştır. Bu film ve kadınlarla yapılan görüşmeler ışığında kadınların yaratım süreçleri mevcut yaratıcılık kuramları ile değerlendirilmiş ve kuramlarla özdeşlikleri ya da farklılıkları olup olmadığı incelenerek yaratıcılık süreci derinlikli bir biçimde anlamaya çalışılmıştır.