Bireysel ve takım sporcularında bilişsel esneklik, sportif öz güven ve spora özgü başarı motivasyonunun incelenmesi

Araştırma, bireysel ve takım sporcularının bilişsel esneklik, sportif öz güven ve sora özgü başarı motivasyonu düzeylerini incelemek ve aralarındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Adnan Menderes Üniversitesi, Aksaray Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Hacı Bektaş Veli Üniversitelerinin Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 249'u bireysel sporlar, 251'i takım sporları ile ilgilenen toplam 500 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgiler Formu", "Bilişsel Esneklik Ölçeği", "Sportif Sürekli Kendine Güven Ölçeği" ve "Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada normalliğin sınanması amacıyla Kolmogorov-Smirnov testine ve Skewnes-Kurtosis (Çarpıklık-Basıklık) katsayılarına başvurulmuştur. Anlamlılık derecesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan bireysel ve takım sporcularında bilişsel esneklik, sportif öz güven ve başarı motivasyonu düzeylerini belirlemek için tamamlayıcı istatistiklerden aritmetik ortalama ve standart sapma tekniklerinden faydalanılmıştır. Ayrıca, ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için t-testi ve çoklu karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanılmıştır. Varyansın kaynağını belirlemek amacıyla Tukey testinden yararlanılmıştır. Araştırmada değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemede Pearson korelasyon katsayısı tekniğinden ve değişkenlerin yordayıcılığını belirlemek amacıyla da çoklu doğrusal regresyon analizinden faydalanılmıştır. Araştırma grubundaki sporcularının bilişsel esneklik düzeylerinde cinsiyet, sınıf düzeyi, milli sporcu olma durumu ve spor türü değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılığa rastlanmazken (p>0,05), gelir seviyesi ve spor yapma yılı değişkenleri açısından anlamlı bir farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Sporcuların sportif öz güven düzeylerinde sınıf düzeyi ve milli sporcu olma durumu değişkenleri açısından anlamlı bir fark görülmezken (p>0,05), cinsiyet, spor türü, gelir seviyesi ve spor yapma yılı değişkenleri bakımından anlamlı bir farkın olduğu görülmüştür (p<0,05). Sporcuların başarı motivasyonu düzeylerinde cinsiyet, milli sporcu olma durumu ve spor türü değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık tespit edilmezken (p>0,05), sınıf düzeyi, gelir seviyesi ve spor yapma yılı değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Yapılan bir başka incelemede sporcuların bilişsel esneklik, sportif öz güven ve başarı motivasyonu düzeyleri arasındaki ilişkinin pozitif yönde anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca bilişsel esnekliğin sportif öz güven ve başarı motivasyonu üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu tespit edilmiştir.