Birleşik Arap Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve Türkiye

Arap milliyetçiliği 19. yüzyılda misyonerlerin faaliyetleri ve İslami modernleşmeyi savunan Müslüman entelektüellerin düşünceleri ile ortaya çıkmıştır. Batı ile etkileşim içerisinde olan Hristiyan Araplar arasında yayılmaya başlayan milliyetçilik hareketleri Osmanlı Devleti'nin zayıflaması ile Müslüman Araplar arasında yayılmıştır. I. Dünya Savaşı sonrası bölgede kurulan mandater rejim nedeniyle Arap milliyetçiliği siyasallaşarak hız kazanmıştır. II. Dünya Savaşı sonrası ise Arap devletlerinde birleşik bir Arap devleti kurma ideali görülmüştür. Arap milliyetçiliği üzerinde etkili olan en önemli olay ise 1948 Arap-İsrail Savaşı olmuştur. Savaşın kaybedilmesi Mısır'da Nasır ve milliyetçi subayların ''Hür Subaylar'' darbesini gerçekleştirmesine yol açmıştır. Arap Milliyetçiliğinin lideri konumuna gelen Nasır 1956'da Süveyş Kanalı'nı millileştirmiştir. 1957 yılında Suriye'deki komünizm tehlikesi Baas Partisi liderlerini rahatsız etmiştir. Baas Partisi komünizm yanlısı bir darbeden endişe duyarak Mısır'ın Suriye ile birleşmesini istemiştir. Nasır'ın teklifi kabul etmesi üzerine 1 Şubat 1958'de Birleşik Arap Cumhuriyeti kurulmuştur. Türkiye birliği 11 Mart 1958'de resmen tanımıştır. Türkiye'de Demokrat Parti hükümetinin yıkılmasından sonra Cemal Gürsel hükümeti Birleşik Arap Cumhuriyeti ile yakın ilişkiler kurmaya çalışsa da bu mümkün olmamıştır. Birleşik Arap Cumhuriyeti 1961'de gerçekleşen darbe ile birlikte dağılmıştır. Türkiye'nin yeni Suriye hükümetini tanıması, Birleşik Arap Cumhuriyeti ile Türkiye ilişkilerini tamamen koparmıştır. Bu tez çalışması Arap dünyasında yükselen milliyetçilik hareketinin bir sonucu olan Birleşik Arap Cumhuriyeti'nin kurulmasının, Türkiye-Birleşik Arap Cumhuriyeti arasındaki ilişkiler üzerine etkisini ve Türkiye- Birleşik Arap Cumhuriyeti arasındaki ilişkileri incelemiştir. ANAHTAR KELİMELER: Türk Dış Politikası, Birleşik Arap Cumhuriyeti, Arap Milliyetçiliği, Mısır, Suriye, Türkiye.