Biyoloji eğitiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımının ortaöğretim öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıklarına ve eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi

Çalışmanın amacı biyoloji eğitimi kapsamında uygulanan proje tabanlı öğrenme yaklaşımının ortaöğretim öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıklarına ve eleştirel düşünme eğilimlerine etkisini araştırmaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden kontrol grupsuz ön test-son test modeli, nitel araştırmalardan ise görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma 2010-2011 öğretim yılı ikinci döneminde Ankara?da bulunan özel bir fen lisesinin 2. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel kısmı 31, nitel kısmı ise 15 öğrenci ile yürütülmüştür. Sonuçlar incelendiğinde öğrencilerin üstbilişsel farkındalık son test toplam puanlarının ön test toplam puanlarına göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Üstbilişsel farkındalık envanteri alt boyutlar bazında ele alındığında ise prosedürel bilgi, izleme ve değerlendirme alt boyutlarının ön test-son test puanları arasında son test lehine anlamlı bir fark bulunurken, açıklayıcı bilgi, durumsal bilgi, planlama, hata ayıklama, bilgi yönetme alt boyutlarının ise ön test-son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Benzer şekilde eleştirel düşünme eğilimine ilişkin toplam ön ve son test puanları arasındaki farkın da son test lehine anlamlı olduğu görülmektedir. Eleştirel düşünme eğilimi alt boyutlar bazında ele alındığında ise analitiklik, açık fikirlilik ve sistematiklik alt boyutlarında son test lehine anlamlı bir fark görülürken meraklılık, kendine güven, doğruyu arama alt boyutlarında ön test- son test puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna varılmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmeler incelendiğinde ise proje tabanlı öğrenme yaklaşımı ile öğrencilerin; çalışmalarını planlama, öz-değerlendirme yapma, öğrenmelerini kontrol etme, izleme gibi çeşitli üstbilişsel farkındalıklar edindikleri, bununla birlikte başkalarının fikrilerine önem verme, farklı yaklaşımlara karşı hoşgörülü olma, zorluklarla başa çıkma, gerçeği arama gibi eleştirel düşünme eğilimlerini gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır.