Bor temelli silan yapıların tekstil yüzeylerine uygulanması ve karakterizasyonu

Bu tez çalışmasında antipatajonik özellikleri güçlendirilmiş tekstil materyalleri geliştirmek için fonksiyonel silan analogları geliştirildi ve kumaş yüzey modifikasyonları sağlandı. Sol-jel tekniği kullanılarak farklı kumaş türleri üzerine antipatojenik yüzey kaplamaları geliştirildi. Bu yüzey kaplamaları sonucunda elde edilen modifiye tekstil yüzeylerinin antipatojenik ve antibakteriyel özellikleri incelendi. Günümüzde fonksiyonel tekstil yapıları gerek işlevselliği gerekse katma değeri yüksek statü taşıdığı için hem medikal açıdan hem de endüstri açısından önem arz etmektedir. Özellikle pek çok tekstil kuruluşu işlevselliği arttırılmış tekstil ürünleri geliştirmek için Ar-Ge faaliyeti yürütmektedir. Bu nedenle tekstil yüzey modifikasyonları önemli olup gelecekte kullanılacak tekstil materyalinin gelişmesine katkı sunacaktır. Bu tez çalışmasında fonksiyonel hale getirilmiş tekstil yüzeylerini elde etmek için 2 ana aşamada ortaya konulmuştur. Birinci aşamada Anti bakteriyel özelliğe sahip tekstil malzemeleri geliştirmek için fonksiyonel silan analogları geliştirildi ve kumaş yüzey modifikasyonları sağlandı. Sol-jel tekniği kullanarak farklı kumaş türleri üzerine Bor temelli antibakteriyel yüzey kaplamaları geliştirildi. İkinci aşamada ise TEOS kullanılarak, Kolemanit ve Üleksit Bor mineralleri ile kumaş yüzey modifikasyonları geliştirildi. Her iki aşamada da elde edilen yapılar fourier transform infrared spektroskopisi, SEM, optik mikroskop gibi tekniklerle aydınlatılmıştır. Ayrıca yüzey kaplamaları, sıvı temas açısı, kumaş mekanik özellikleri ve termal analiz yöntemleri ile incelendi. Ayrıca elde edilen kumaşların antibakteriyel etkinliği de belirlendi. Çalışma kapsamında özellikle selüloz yapısına sahip kumaş grubu üzerine silan grubu dahil edilmesi ile FTIR spektroskopisinde 1000-1100 cm-1 Si-O-Si grubuna ait pik görüldü. Bor katkılı yapılarda ise 1365 cm-1 de bor oksijen pikleri görüldü. Gerek bor gerek silisyum kaplı kumaş yapılarında termal özelliklerinde yaklaşık 50 oC bir termal artış belirlendi. Tekstil yapılarının mekanik özellikleri de arttı ve antibakteriyel fonksiyonel özellikler kazandırılğı belirlendi. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel Tekstiller, Sol-Jel Kaplama, Bor Minerali, Yüzey Modifikasyonu