Brics-T ülkelerinde yenilenebilir enerji tüketimi ve seçilmiş makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin ekonometrik analizi: Yapısal kırılmalı panel-sur yaklaşımı

Küresel nüfusun artışı, sanayileşmenin hızlanması ve teknolojik gelişmeler enerji tüketimini hızlandırmaktadır. Artan enerji talebinin karşılanması için yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, ülkelerin enerji bağımlılığını azaltmak ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak için önemli bir alternatif oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, hızla büyüyen ekonomileri ve artan nüfuslarıyla enerji tüketimleri açısından dikkat çeken Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye (BRICS-T)'deki yenilenebilir enerji tüketiminin belirleyenlerini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, BRICS-T ülkelerindeki karbondioksit emisyonu, ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı yatırım girişlerinin yenilenebilir enerji tüketimi üzerindeki etkileri 1990-2020 dönemi yıllık verileri kullanılarak yapısal kırılmalı Panel-SUR yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Ampirik sonuçlara göre, ekonomik büyümedeki artış Brezilya, Hindistan, Çin ve Türkiye'nin yenilenebilir enerji tüketimini artırırken, Rusya ve Güney Afrika'nın yenilenebilir enerji tüketimini azaltmaktadır. Karbondioksit emisyonlarındaki artış yalnızca Rusya'nın yenilenebilir enerji tüketimini artırırken, Brezilya, Hindistan, Çin ve Türkiye'nin yenilenebilir enerji tüketimini azaltmaktadır. Doğrudan yabancı yatırım girişlerindeki artış ise Brezilya ve Güney Afrika'nın yenilenebilir enerji tüketimini artırırken, Çin ve Türkiye'nin yenilenebilir enerji tüketimini azaltmaktadır. Ayrıca Brezilya'da 2015, Hindistan'da 2012 yılları sonrası yenilenebilir enerji tüketiminde anlamlı bir artış tespit edilirken, Çin, Güney Afrika ve Türkiye'de sırasıyla 1998, 2001 ve 2000 yılları sonrası yenilenebilir enerji tüketiminde istatistiksel olarak anlamlı bir azalış tespit edilmiştir. Her BRICS-T ülkesi, sahip oldukları farklı doğal kaynaklar, enerji altyapıları ve ekonomik dinamikleri nedeniyle kendine özgü enerji politikaları ve stratejileri benimsemektedir. Ancak, bu ülkelerin çevresel ve ekonomik sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşabilmeleri için, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik daha kapsamlı ve hedef odaklı politikalar geliştirmeleri büyük bir önem taşımaktadır. Yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, fosil yakıt bağımlılığının azaltılması ve karbon salınımlarının düşürülmesi, bu ülkelerin hem çevresel etkilerini minimize etmelerine hem de ekonomik büyümelerini sürdürülebilir kılmalarına katkı sağlayacaktır.