Broiler piliçlerde pamuk tohumu ve pamuk tohumu küspesi toksikasyonlarında (gossipol toksikosis) patolojik incelemeler

Bu çalışma, ayrı ayrı gruplar halinde, broiler piliçlere pamuk tohumu ve pamuk tohumu küspesi yedirilerek, gossipol toksikasyonunun oluşturulması ve toksikasyona ilişkin şekillenen bulguların, gruplar arasında, birbirleriyle karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, 10 günlük, toplam 117 adet Ross PM-3 broiler piliçler, cinsiyet ayırımı yapılmaksızın, deneme grupları (104 piliç) ve kontrol grubu (13 piliç) olmak üzere, 3 ana gruba; her deneme grubu da, 13 'erli piliçten oluşan, 4'er alt gruba ayrıldı. I. deneme grubu ( I. grup) piliçlerin standart ticari yemlerine sırasıyla; % 5 (1. alt grup), % 10 (2. alt grup), % 15 (3. alt grup) ve % 20 (4.alt grup) oranlarında pamuk tohumu (Gossypium hirsutum); II. deneme grubu (II. grup) piliçlerin standart ticari yemlerine de % 10 (1. alt grup), % 20 (2. alt grup), % 30 (3. alt grup) ve % 40 (4.alt grup) oranlarında pamuk tohumu küspesi ilave edildi. Kontrol grubu piliçler normal standart ticari yemlerle beslendi. Yedirme denemesine 8 hafta devam edildi. Çalışmada, II. deneme grubu piliçlerde, 1, 2 ve 3. alt gruplarda, kayda değer klinik ve patolojik bir bulguya rastlanmadı, 4. alt grupta gözlenen klinik ve patolojik bulgular da oldukça hafif şiddette veya seçilemiyordu. Toksik etkinin görüldüğü I. deneme grubu piliçlerde, yedirilen pamuk tohumu miktarına paralel bir biçimde, önemli klinik ve patolojik bulgular kaydedildi. Klinik olarak, denemenin 3. haftasından itibaren, canlı ağırlık artışında yavaşlama, kaşeksi ve kursak genişlemesi ile ölümden 4-9 saat önce göğüs üstü pozisyonda aniden düşme, bir tarafının üstüne yatarak şekillenen terminal konvülsiyonlar en önemli bulgulardı, ölüm oram % 26.15 olarak hesaplandı. Makroskobik olarak, perikardda ve karın boşluğunda, değişen miktarlarda, saman şansı renginde içerik, akciğerde konjesyon ve ödem, trakeanın kaudalinde ve akciğerin kesit yüzünde köpüklü sıvı; kalpte epikard, miyokard ve endokardda toplu iğne başı büyüklüğünde, boz renkte multifokal sahalar ve bilateral ventriküler dilatasyon, özafagusta ve kursakta dilatasyon ile27 birlikte özafagus, kursak ve muskuler mide mukozasında yaygın fokal ülserler, karaciğerde şiddetli konjesyon ve fokal nekrozlar gözlenen başlıca lezyonlardı. Makroskobik lezyonların yansımasından ibaret olan mikroskobik değişiklikler, konjestiv kalp yetmezliği ve komplikasyonlarına ilişkin değişikliklerle karakterize idi. Toksikolojik olarak, I. deneme grubu piliçlerin tüm alt gruplarında, kalp (24-248 ppm) ve karaciğer (74-316 ppm) doku örneklerinde serbest gossipol düzeyleri demonstre edildi, ikinci deneme grubunun 1, 2 ve 3. alt gruplarında, kalp ve karaciğer doku örneklerinde ortaya konamayan serbest gossipol düzeyleri 4. alt grupta ve sadece karaciğerde (12 ppm), düşük düzeylerde, saptandı. |»! J^mm»'"14 »» ¦M*--"'