Bruselloz tanılı hastalarda farklı tedavilerin ve tedavi sürelerinin karşılaştırılması: prospektif randomize çalışma

Giriş: Bruselloz tedavisinde farklı tedavi seçenekleri ve tedavi süreleri tercih edilebilmektedir. Hastaların klinik durumu ve hekimin tercihi, tedavi seçme kararında belirleyicidir. Ancak bu tedavilerin hangisinin birbirine üstün olduğunu gösteren iyi planlanmış randomize kontrollü çalışma literatürde çok azdır. Bu tez çalışmasında bruselloz tanısı konulan hastalarda farklı tedavi kombinasyonlarının sonuçlarının değerlendirilmesi ve tanıda kullanılan serolojik ve nonspesifik testlerin tedavi takibinde kullanılıp kullanılmayacağının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Çalışma Temmuz 2022- Şubat 2024 tarihleri arasında prospektif gözlemsel, müdahalesiz olarak, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'nda yeni tanı bruselloz hastalarında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalara doksisiklinin gentamisinli ve rifampisinli iki farklı kombinasyonu, 4 ve 6 haftalık tedavi süresinde uygulanmıştır. Hastaların tedavi öncesi, tedavi 2. haftası, tedavi sonu, tedavi bitimindeki 3 ve 6. ay takiplerinde Standart Tüp Aglütinasyon (STA), Brucellacapt, Brucella IgM ve IgG değerleri araştırılmıştır. Her iki tedavi kombinasyonunun 4 ve 6 haftalık tedavilerinin etkinliği birbiri ile karşılaştırılmıştır. Bakılan serolojik testlerin tedavi takibinde kullanılıp kullanılamayacağı istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya her grupta 15 hasta olacak şekilde 60 komplike olmayan bruselloz hastası dahil edilmiştir. Çalışmamızda bruselloz tedavisi alan hastalar, tedavi yanıtı ve relaps açısından değerlendirildiğinde sadece doksisiklin + rifampisin 6 hafta grubunda bir hasta tedavi yanıtsız kabul edilmiştir. Hasta gruplarında gelişen relaps oranları doksisiklin + rifampisin 6 hafta için %21.4, doksisiklin + rifampisin 4 hafta için %13.3, doksisiklin + gentamisin 6 hafta için %6.6, doksisiklin + gentamisin 4 hafta için %13.3 olarak tespit edilmiştir. Tedavi yanıtlı hastalarda takip sırasında tedavi sonu, tedavi sonu 3. ve 6. ay STA değerlerinde kademeli düşüş olduğu; tedavi sonu 3. ay ve 6. ay Brucellacapt değerlerinin tedavi öncesi, tedavi sonrası, tedavinin 2. haftası değerlerine göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Tedavi yanıtlı hastalarda tedavi sonu 6. ay Brucella IgG değerlerinin tedavi öncesi, tedavinin 2. haftası, tedavi sonu değerlerine göre daha düşük olduğu; tedavi sonrası 6. ay ve 3. ay Brucella IgM değerlerinin tedavi öncesi, tedavinin 2. haftası değerlerine göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda gentamisin + doksisiklin tedavi kombinasyonu ile rifampisin + doksisiklin tedavi kombinasyonlarının birbirlerine üstünlüğü olmadığı görülmüştür. Hastalar tedavi süresi açısından değerlendirildiğinde bruselloz hastalarına 6 haftalık tedavi süresinin 4 haftalık tedavi süresinden üstün olmadığı saptanmıştır. Bruselloz tanılı hastaların tedavi yanıtı takibinde STA, Brucellacapt, Brucella IgM titre takibinin anlamlı olabileceği; relaps gelişiminin öngörülmesinde STA, Brucellacapt, Brucella IgM ve IgG takibinin anlamlı olabileceği sonucu çıkarılmıştır. Çalışmamız komplike olmayan bruselloz hastalarında 4 haftalık rifampisin + doksisiklin ya da gentamisin +doksisiklin kombinasyonunun yeterli olabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Bruselloz, tedavi, serolojik tanı, takip