Çağdaş Türkiye Türkçesindeki fiil yapım ekleri, bunlarla türemiş fiiller, bu fiillerin anlam özellikleri ve bunların ilköğretim dilbilgisi öğretimine yansıması

Bu çalışmada, Çağdaş Türkiye Türkçesindeki fiil yapım ekleri, bunlarla türemiş fiiller, bu fiillerin anlam özellikleri incelenerek; bunların ilköğretim dil bilgisi öğretimine nasıl yansıdığı araştırılmıştır.Öncelikle fiil ve özellikleri hakkında genel bilgiler verilmiş, fiilin tanımı, anlamı, çatısı, yapısı ve çekimi ayrıntılarıyla açıklanmıştır.Çağdaş Türkiye Türkçesinde bulunan türemiş fiiller, Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlüğünden, Dil Derneği Türkçe Sözlüğünden ve Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzundan tarama ve fişleme yöntemleriyle tespit edilmiştir.Araştırmada 11' i işlek, 16' sı az işlek olan 27'si addan fiil türeten yapım eki, 7'si işlek, 26' sı az işlek olan 33' ü fiilden fiil türeten yapım eki olmak üzere toplam 60 adet yapım eki saptanmıştır. Eklerin anlam ve yapı özellikleri hakkında bilgiler verilmiş, ekle türeyen fiillerin dizelgelerinden sonra edebiyat eserlerinden kullanım örnekleri belirlenerek yazılmıştır. Ayrıca bu yapım ekleri, ?işlek olanlar? ve ?az işlek olanlar? olarak ikiye ayrılarak, ekin türettiği sözcük sayısına göre listelenmiştir.Yapım eklerinin sahip oldukları anlam özellikleri üzerinde durulmuştur. Türeyen sözcüğün kökeniyle kurduğu anlam ilgileri değerlendirilmiştir. Yanlış kullanımlar ve yanlış türemeler açıklanmıştır.İncelenen sözlükler de içerikleri açısından değerlendirilmiş, daha verimli ve daha kapsamlı hale getirilebilmesi için yapılabilecekler dile getirilmiştir.İlköğretim Türkçe Dersi müfredat programına bakılarak, türemiş fiiller konusunun okullarda nasıl işlendiği incelenmiştir. Dil bilgisi konularının ve özellikle ?fiil? konusunun okullarda daha etkili anlatılabilmesi, türemiş fiiller konusunda öğrencilerin bilinçlendirilebilmesi için yapılabilecekler araştırılmıştır. Okullarda görev yapan Türkçe öğretmenlerinin düşünceleri, yeterlilikleri de dikkate alınmıştır. Başarıyı arttırmak için yapılabilecekler değerlendirilmiştir.Araştırma sırasında tespit edilen bilgi ve bulguların ilköğretim Türkçe dil bilgisi derslerinde daha verimli kullanılabilmesi, gelecek nesillere Türkçenin korunması konusunda dil bilinci kazandırılabilmesi için önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Fiil, türemiş fiiller, yapım ekleri, fiil yapım ekleri, Türkçe öğretimi