Calendula officinalis L. bitkisi üzerinde fitoterapötik çalışmalar

Calendula officinalis bitkisinin çiçekleri başta yara iyileştirici etkisi olmak üzere çeşitli amaçlarla kullanılmakta ve kültürü birçok ülkede yapılmaktadır. Ülkemizde süs bitkisi olarak yaygın şekilde yetiştirilmesine rağmen, halk arasında kullanılışı yoktur ve bitki üzerinde yapılmış çalışmaya rastlanmamıştır.Bu çalışmada C.officinalis bitkisinin botanik ve kimyasal özellikleri, biyolojik aktiviteleri ve kullanılışı ile ilgili ayrıntılı bir bilgi derlemesi yapılmıştır. Ayrıca ülkemizde yetişen C.officinalis bitki numuneleri, aktarlarda satılan droglar ve çeşitli formlar halindeki ticari preparatlarla deneyler yapılarak karşılaştırılmıştır. Bu amaçla Avrupa Farmakopesi'nde verilen analizlerin yanı sıra farklı solvan sistemleri kullanılarak ITK analizi yapılmıştır.Bitkisel materyallerin makroskobik ve mikroskobik analizleri farmakopeye uygun çıkmıştır. Kurutmada kayıp testi sonuçları % 6,5 - 8.45, bütün kül tayini sonuçları % 8.2 - 9 aralığındadır ve bu sonuçlar farmakopeye uygun değerlerdir. Bir aktar numunesinin yabancı madde tayini testi, farmakopedeki değerden yüksek bulunmuştur (%3.35). Bitkisel materyaller ve ticari preparatlar ITK analizinde çeşitli solvan sistemleri ile flavonoitler, saponozitler ve apolar maddeler yönünden araştırılmıştır. Bitkisel numunelerin kimyasal bileşimleri birbirine benzer bulunmuştur. Preparatlarda ise daha ziyade apolar maddelerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu da preparatlara Calendula çiçeklerinin yağda çözünen ekstrelerinin katıldığını düşündürmektedir.