Çanakkale bölgesinde yetiştirilen bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin kalite özelliklerinin incelenmesi

Bu araştırmada Çanakkale ilinde tarımı yapılan, Sagittario, Kaşifbey ve Gönen ekmeklik buğdaylarının bazı kalite özellikleri incelenmiştir. Çalışmada 26 adet ekmeklik buğday numunesi kullanılmış ve bu numuneler 2009 yılı yetiştirme sezonunda Merkez, Gelibolu ve Biga bölgelerinden temin edilmiştir. Bin tane ağırlığı, yaş gluten, gluten indeks, Zeleny sedimantasyon, modifiye sedimantasyon ve ham protein değerleri tespit edilmiştir. Yüksek molekül ağırlıklı (HMW) ve düşük molekül ağırlıklı (LMW) gluten alt ünitelerinin bant desenlerinin tespit edilmesi, mevcut genetik benzerlik ve farklığın gösterilmesi için sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforez yöntemi (SDS-PAGE) kullanılmıştır. Sagittario, Kaşifbey ve Gönen buğday çeşitlerinde sırasıyla bin tane ağırlığı 39-51 g, 32-38 g, 35-46 g; yaş gluten miktarları 20,6-32,1 g, 20,8-30,8 g, 22,1-29,9 g; Zeleny sedimantasyon değerleri 32-47 mL 27-43 mL, 22-45 mL; modifiye sedimantasyon değerleri 32-62 mL, 24-46 mL, 19-65 mL; ham protein değerleri % 9,2-% 14,4, % 10,0-% 13,6, % 10,0-% 13,2 aralığındadır. Her üç çeşidin SDS-PAGE glikoprotein boyama sonuçları incelendiğinde, HMW bölgede belirgin şekilde bantlar görülmüştür. Çeşit ve kalite özellikleri arasındaki ilişkiye bakıldığında, çeşit faktörünün sadece bin tane ağırlığı üzerinde belirleyici olduğu sonucuna varılmıştır. İncelenen diğer özelliklerde de çeşit faktörünün etkisi beklenmesine rağmen, istatistiksel olarak önemsiz çıkması, örneklerin küçük hacimli olmasına atfedilmiştir. Bu çalışmada kalite parametreleri arasında önemli korelasyonlar gözlenmiştir (p?0,01). Bunlar; yaş gluten ve ham protein arasında (r=0,939**), Zeleny sedimantasyon ve yaş gluten arasında (r=0,719**), modifiye sedimantasyon ve yaş gluten arasında (r=0,708**), Zeleny sedimantasyon ve modifiye sedimantasyon arasında (r=0,904**) belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: SDS-PAGE, gluten, kalite, buğday