Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersinde REACT stratejisiyle yürütülen öğretimin 8. sınıf öğrencilerinin çevre bilinci düzeylerine etkisinin incelenmesi

Bu çalışma Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersi Küresel İklim Değişikliği ünitesinde REACT stratejisi temelli yürütülen öğretimin 8. sınıf öğrencilerinin çevre bilinci düzeylerine etkisini incelemek ve uygulama sürecine dair öğrenci görüşlerini analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma yöntem türlerinden eş zamanlı iç içe geçmiş desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutu ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenle; nitel boyutu ise bütüncül tek durum deseniyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde yürütülmüştür. Çalışma grubu ise Batı Karadeniz'de yer alan bir ilin ilçesinde bulunan devlet ortaokulunun 8. sınıflarından amaçlı örneklem ile belirlenen 35 öğrenciden oluşmaktadır. Altı hafta sürecinde toplam 12 ders saati süren uygulamada nicel veriler Çevre Bilinci Ölçeği (ÇBÖ) ile toplanırken; uygulamanın etkililiğini derinlemesine irdelemek amacıyla nitel veriler Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, REACT stratejisi temelli öğretimin uygulandığı deney grubu ile mevcut öğretim süreci uygulanan kontrol grubu arasında, ÇBÖ son test puanlarında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu farklılık ÇBÖ'nün çevre bilgisi, çevreye karşı tutum ve davranış boyutlarının tamamında gözlemlenmiştir. Elde edilen bu nicel bulgular, REACT stratejisinin mevcut öğretim programına kıyasla öğrencilerin çevre bilinci düzeylerini artırmada anlamlı derecede daha etkili olduğunu göstermektedir. Nitel bulgular ise, öğrencilerin çevresel algılarının ve küresel iklim değişikliği odaklı görüşlerinin daha kapsamlı hale geldiğini göstermiştir. Bu durum, REACT stratejisinin yalnızca bilişsel kazanımlarla kalmayıp, öğrencilere duyuşsal alanlarda da bütüncül ve etkili bir öğretim sunduğunu göstermiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlardan hareketle, öğretim programlarının REACT stratejisi gibi öğrenci merkezli yaklaşımları içerecek şekilde yeniden kurgulanması; REACT stratejisi temelli öğretimin farklı ders ve konulara uyarlanması; benzer araştırmaların daha geniş örneklem gruplarıyla ve farklı kurumlarda yapılması önerilerinde bulunulmuştur.