Çevresel su ihtiyacı: Fırtına deresi örneği

Nehirler, akarsular, sulak alanlar, göller, deltalar gibi akarsu ile bağlantılı sistemlerde sağlıklı su ekosistemlerinin desteklenmesi, sürdürülebilmesi ve çevresel hedeflerin yerine getirilmesi için belirli miktarlarda suya ihtiyaç duyulmaktadır. Akarsudan beklenen ekolojik işlev ve hizmetlerin sürdürülmesi için ihtiyaç duyulan bu miktarın, bilimsel yöntemlerle saptanması çevresel su ihtiyacı olarak tanımlanmaktadır. Akarsu ekosistemlerinin gereksinim duyduğu su miktarının farklı bilimsel metotlarla hesaplanarak belirlenmesine olanak tanıyan çevresel su ihtiyacı yaklaşımı genel bir addır ve tek bir yöntemi temsil etmemektedir. Çevresel su ihtiyacı tahmini için çok fazla sayıda metot bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında Fırtına Deresi ve kollarında hidrolojik tahmin yöntemlerden biri olan GEFC yöntemiyle çevresel su ihtiyacı hesaplamaları aylık olarak yapılmıştır. Fırtına Deresi 28 adet alt havzaya bölünerek her alt havza için bu hesaplamlar ayrı ayrı yapılmıştır. GEFC metoduna göre; A kalite çevresel yönetim sınıfı için su potansiyelinin minimum %73,5'i maksimum %82,2'si, B kalite çevresel yönetim sınıfı için su potansiyelinin minimum %53,5'i maksimum %68,2'si, C kalite çevresel yönetim sınıfı için su potansiyelinin minimum %38,7'si maksimum %58,2'si, D kalite çevresel yönetim sınıfı için su potansiyelinin minimum %28,4'ü maksimum %52,3'ü, E kalite çevresel yönetim sınıfı için su potansiyelinin minimum %22,0'si maksimum %48,6'sı ve F kalite çevresel yönetim sınıfı için su potansiyelinin minimum %18,3'ü maksimum %46,5'i akarsu yatağında bulunmalıdır. Alt havzalarda bulunması gereken yüzdelerin havza genelindeki ortalamaları ise Sınıf A için %79,27, Sınıf B için %63,94, Sınıf C için %53,17, Sınıf D için %46,44 Sınıf E için %42,08 ve Sınıf F için %39,45'i olmalıdır. Halihazırda havza milli park olarak ilan edilmiştir. Bu nedenlerle A kalite çevresel yönetim sınıfı hedefiyle yönetilmesi tavsiye edilmektedir. Bu kalite sınıfı için elde edilen sonuçlara göre akarsu boyunca minimum yıllık ortalama çevresel su ihtiyacı debisi 0,394 m3/sn ile R4 alt havzasında, maksimum yıllık ortalama çevresel su ihtiyacı debisi ise 35,56 m3/sn ile R16 alt havzasındadır.