Ceylanpınar Tarım İşletmesinde yetiştirilen ivesi koyunlarının laktasyon eğrisi ve laktasyon eğrisi parametrelerine etkili faktörlerin belirlenmesi

81 6. ÖZET Bu araştırmada, Ceylanpınar Tarım İşletmesindeki İvesi koyunlarının laktasyon süt verimi, laktasyon süresi, laktasyon eğrisi parametreleri ve devamlılık dereceleri belirlenmiştir. Süt verimi ile ilgili özellikler için 1993-1995 yıllarına ait, laktasyon eğrisi ile ilgili özellikler için ise 1992-1995 yıllarına ait verim kayıtları kullanılmıştır. Laktasyon eğrisi ile ilgili olarak, laktasyon eğrisinin şekli, bu eğrinin parametreleri (A, B, C), laktasyonun devamlılık derecesi (S), günlük maksimum süt verimi (Ymax) ve en yüksek verimin elde edildiği verim günü (Tmax ) tespit edilmiştir. Süt verimi ve laktasyon eğrisi ile ilgili özelliklerde, kuzulama zamanı, kuzulama yılı, koyunun yaşının etkilerinin saptanmasında en küçük kareler metodu kullanılmıştır. Sonuçların önemliliği ise varyans analizi ile tespit edilmiştir. Laktasyon süt verimine kuzulama yılı ve koyunun yaşının etkisi önemsiz olarak (P>0.05) saptanırken kuzulama zamanının etkisi önemli olarak bulunmuştur (P<0.05). Laktasyon süresine kuzulama zamanının ve kuzulama yılının etkisi önemli, koyunun yaşının etkisi ise önemsiz olmuştur. Ortalama laktasyon süt verimi ve laktasyon süresi sırasıyla 176.61+0.93 kg ve 204. 12± 1.73 gün olarak bulunmuştur. Laktasyon eğrisi ve şekilleri Gamma fonksiyonu (Yt = A. t& e-ct) parametreleri ile belirlenmiştir. Laktasyonların % 2'si anormal laktasyon eğrisi karakterindedir (b, b-c negatif). Anormal eğrilerin % 79'u içbükey (b-c negatif), % 21 'i azalan eğri ( b negatif ) tipindedir. Normal ve anormal eğrilerin kuzulama zamanı, kuzulama yılı ve koyunun yaşına göre dağılımı bağımsız olmuştur. Gamma fonksiyonunun laktasyon eğrisini belirleme katsayısı (r2) 59.14 - 84.64 arasında bulunmuştur.82 Kuzulama zamanının B ve C değerleri üzerine etkisi önemsiz (P>0.05), A parametresi üzerine etkisi önemli (P<0.05) bulunmuştur. A, B, C parametreleri üzerine kuzulama yılının etkisi önemli (PO.05), koyunun yaşının etkisi ise önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Persistens değerine (S) kuzulama yılı ve kuzulama zamanının etkisi önemli (P<0.01), yaşın etkisi önemsiz bulunmuştur. Ortalama Ymax değeri 1575.44+29.08 g olarak tespit edilmiştir. Ymax değerine kuzulama zamanı ve yılının etkisi önemli (P<0.01), yaşın etkisi ise önemsiz bulunmuştur. Ortalama Tmax değerinin 55.30±0.94 gün olduğu tespit edilmiştir. Tmax değerine kuzulama zamanının etkisi önemsiz, fakat kuzulama yılının ve koyun yaşının etkisinin önemli olduğu bulunmuştur (PO.01). A parametresinin persistens değeri ile korelasyonu (-0.53) negatif ve önemli, Ymax değeri ve Tmax değeri ile korelasyonu (sırasıyla 0.95, 0.22) pozitif ve önemli bulunmuştur. B ile C parametresi arasındaki korelasyon (0.87) pozitif ve önemli, persistens değeri ile Ymax değeri arasındaki korelasyon (- 0.81) negatif ve önemli olarak tespit edilmiştir. Laktasyon süresi ile Ymax değeri arasındaki korelasyon 0.19, laktasyon süt verimi ile laktasyon süresi arasındaki korelasyon 0.54 olarak bulunmuştur.