Çimentosuz total kalça protezi yapılan tam yerleşmemiş ve yerleşmiş metal arkalıklı insertü olan olguların kanında metal iyon seviyelerinin değerlendirilmesi

Giriş: Günümüzde obezitenin artması ve insan ömrünün uzamasıyla beraber osteoartrit sıklığı artmaktadır. Birçok konservatif tedavi modalitesi olsa da bu tedaviler olguların eklem fonksiyonlarını tam olarak iyileştiremeyebilir. Bu durumda total kalça protez ameliyatı, iyi bir tedavi alternatifidir. Genç olgularda çimentosuz kalça protezi yüzey seçiminde, aşınmanın daha az olması nedeniyle, sıklıkla seramik-seramik yüzey tercih edilmektedir. Ameliyat sonrası takiplerde bazı olgularda metal arkalıklı insertün yuvasına tam olarak yerleşmediği saptanmaktadır. Biz de bu çalışmamızda total kalça protezi yapılan, tam yerleşmeyen metal arkalıklı insert ve tam yerleşen metal arkalıklı insert kullanılan olguların klinik ve radyolojik değerlendirme sonuçları ile kandaki metal iyon seviyelerini karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, kliniğimizde 2013-2020 yılları arasında seramik-seramik yüzey seçimli çimentosuz total kalça protezi uygulanan olgular üzerinde planlandı. Ameliyat sonrası olguların kalça AP ve kurbağa pozisyonundaki x-ray grafileri incelenerek insertün yerleşip yerleşmediği değerlendirildi. Olguların fizik muayeneleri yapılarak Harris kalça skorları hesaplandı. Tüm olgulardan içeriğindeki metal iyonlarının seviyesini belirlemek için kan alındı. Metal arkalıklı insertü yerleşen ve yerleşmeyen olgular gruplandırıldı (Grup 1 ve Grup 2) ve iki grup klinik, radyolojik ve kandaki metal iyon seviyeleri açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 40 olgunun 13'ü erkek, 27'si kadın idi. Çalışmaya katıldıkları zamanki yaş ortalamaları 56,42 ± 7,43 (min: 37, max: 69), tüm olguların ortalama BMİ'leri 29,34 ± 3,72 olarak hesaplandı. Ameliyat öncesi Harris kalça ortalama skorları 63,7 ± 4,31, ameliyat sonrası ortalama skorları 91,18 ± 8,79 olarak bulundu. Yerleşmemiş insertlerin ortalama açısı 4,14 ± 0,99 (max: 5.3, min: 2) derece olarak bulundu ve bunun yıllar içinde değişmediği tespit edildi. Yerleşmeme açısı arttıkça, kanda vanadyum iyon sevilerinin de anlamlı şekilde arttığı tespit edildi (p: 0,026). Grup 1 ve Grup 2 metal iyon seviyeleri karşılaştırıldı. Alüminyum seviyeleri Grup 2'de anlamlı seviyede yüksek bulundu (p: 0,028) (Grup 1 alüminyum seviyesi 1,78 ± 0,38 µg/L; Grup 2 alüminyum seviyesi 2,26 ± 0,59 µg/L). Sonuçlar: Seramik-seramik total kalça protezi ameliyatı yaptığımız nispeten genç hastalarda yerleşmemiş insertü olan olguları, yerleşmiş insertü olan olgularla karşılaştırdığımızda klinik ve laboratuvar değerleri açısından olumsuz bir duruma rastlanmadı. Harris Kalça skorlarında anlamlı bir fark görülmedi. Grup 2'de Grup 1'e göre anlamlı şekilde alüminyum metal iyon yüksekliği saptandı. Ayrıca yerleşmeyen insertün, yerleşmeme açısı arttıkça vanadyum seviyelerinin anlamlı olarak arttığı görüldü. Çalışmamız doğrultusunda kontrol radyografisinde osteoliz bulgusu görülen olguların kanlarında alüminyum ve vanadyum değerlerine bakılmasını önermekteyiz.