Çinko (Zn+2) toksisitesi koşullarında aynısefa (Calendula officinalis) bitkisinin morfolojik ve fizyolojik değişimlerinin ve fitoremediasyon potansiyelinin belirlenmesi

Bu çalışmada aynısefa (Calendula officinalis) bitkisinde çinko toksisitesinin etkileri ve bitkinin fitoremediasyon potansiyeli araştırılmıştır. Çalışma tohum çimlenme ve bitki gelişimi olmak üzere iki aşamada ve beş farklı çinko konsantrasyonu (0, 250, 500, 750 ve 1000 ppm) kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın birinci bölümünde iki çeşitte de (Bon Bon ve Gitana) tohum çimlenmesi ve fidecik gelişimi incelenmiştir. Deneme sonunda her iki çeşitte de çinko uygulamalarının engelleyici etkisi çimlenme aşamasından ziyade fidecik gelişim aşamasında görülmüştür. İkinci bölümde ise çalışmalar, Zn uygulanmış saksı topraklarında yürütülmüştür. Bu aşamada Bon Bon çeşidi bitki materyali olarak kullanılmış ve bitkilerde morfolojik ve fizyolojik parametreler değerlendirilmiştir. Deneme sonunda çinko düzeyinin artışı ile; bitkisel parametre değerlerinde azalış, stoma boyut ve sayılarında değişim, toplam klorofil, klorofil a klorofil b ve yaprak oransal su kapsamında azalış, turgor kaybı, iyon sızıntısı ve membran zararlanmasında artış ve bazı besin elementlerinin içeriğinde değişim belirlenmiştir. Çinko içeriğindeki değişim ise aynısefa bitkisinin fitoremediasyon kapasitesini ortaya koymuştur. Uygulama düzeyi artışı ile bitkilerin topraktan kaldırdığı Zn miktarı artmıştır. En yüksek çinko düzeyinde (1000 ppm), kontrole göre, sürgünlerde 5 kat ve köklerde 7 kat daha fazla Zn bulunmuştur.