Clopyralıd herbisitinin anadolu karaçamı (Pinus nigra J.F. Arnold), sarıçam (Pinus sylvestris L.), sahilçamı (Pinus pinaster Aiton) ve kızılçam (Pinus brutia Ten.) tohum çimlenmesine fitotoksik etkisi

Doğal türlerimiz Anadolu karaçamı (Pinus nigra J. F. Arnold), sarıçam (Pinus sylvestris L.), kızılçam (Pinus brutia Ten.) ve doğal çam türümüz olmamasına rağmen ülkemizde son yıllarda birçok başarılı plantasyon kuruluşları gerçekleştirilmiş olan sahilçamı (Pinus pinaster Aiton) mevcut ormanlarımızın ekolojik (biyoçeşitlilik, rehabilitasyon, erozyon kontrolü) ve ekonomik (odun üretimi) bakımdan öneme sahip çam ağacı türleridir. Bu türler, alansal olarak ormanlarımızın yarısından fazlasını oluşturmaktadır ve bu sebeple özellikle ağaçlandırma çalışmalarında yoğun olarak kullanılmaktadır. Verimsiz ve kurak yetişme ortamlarına adapte olabilmeleri, küresel iklim değişikliklerinin negatif etkileri düşünüldüğünde bu türlerin değerini özellikle öne çıkarmaktadır. Zararlı otsu bitkiler gerek doğal gençleştirme gerekse de ağaçlandırma sahalarında çam ağacı türlerinin sahaya gelerek yetişmesinin önünde duran en önemli ekolojik engellerdendir. Bu nedenle, etkin bir şekilde uygulanacak zararlı ot mücadelesi başarılı bir meşcere kuruluşu için şarttır. Clopyralid, geniş kontrol spektruma sahip sistemik bir herbisittir ve karaçam başta olmak üzere birçok ibreli tür ağaçlandırmasında çam türlerine zarar vermeden başarılı bir istenmeyen bitki mücadelesi sağlayabilmektedir. Hızlı herbisit tohum tarama çalışmaları; herbisitlerin çam türlerine olan fitotoksik etkisinin hızlı, başarılı ve güvenli bir şekilde öngörülmesine olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada, clopyralidin farklı dozlarının karaçam, sarıçam, sahilçamı ve kızılçam tohum çimlenmesine fitotoksik etkisi incelenmiştir. Üç farklı modül halinde şekillenen bu çalışmanın ilkinde düşük dozda clopyralid herbisitinin beş farklı dozda (%0-1) çam türlerinin tohum çimlenmesi üzerindeki fitotoksik etkisi incelenmiş ve bu tohum türlerinin düşük dozdaki clopyralid herbisitini, oluşan mantar zararına rağmen tolere ettiği saptanmıştır. Bu çalışmanın devamı niteliğindeki yüksek doz denemelerinden önce tohum çimlenmesinde görülen mantar zararına karşı ek olarak bir sterilizasyon işlemine ihtiyaç duyulmuştur. İkinci (sterilizasyon) çalışmada altı farklı sterilizasyon işlemi tohumlar üzerinde uygulanmış ve en iyi sonuç (kızılçam hariç); tohumların çimlendirme öncesi 24 saat boyunca %0.4'lük İzolkaptan fungusit çözeltisi ve herbisit ile birlikte bekletilmesiyle elde edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuç çerçevesinde ana (3. modül) çalışmada kullanılan yüksek doz clopyralid doz-çözeltilerinde işlem gören çam tohumlarının tamamı bu yöntem ile dezenfekte edilmiştir. Fungusit işleminin, herbisit işlemlerine çimlenmeye etkileri bakımından antagonistik bir etki yaptığı gözlenmemiştir. Kızılçam tohumları mantar enfeksiyonuna dirençli bir tutum sergilediğinden dolayı bu tür için steril işleme gerek duyulmamıştır. Ana ve son çalışmada ise sekiz farklı clopyralid yüksek doz (%0-5) çözeltilerinin çam türlerinin tohum çimlenmesi üzerindeki fitotoksisitesi araştırılmıştır. Bu çalışma sonunda ise gelecekteki kimyasal zararlı bitki mücadelesi uygulamalarında kullanılacak clopyralid herbisitine kızılçam tohumlarının %1'e kadar, Anadolu karaçamı, sarıçam ve sahilçamı tohumlarının ise %1.5'a kadar başarılı bir şekilde fitotoksik direnç sağladığı tespit edilmiştir.