CoAl esaslı ferromanyetik şekil hatırlamalı alaşımların üretimi ve fiziksel özelliklerinin incelenmesi

ÖZET Bu çalışmada, CoAl bazlı iki farklı Ferromanyetik şekil hatırlamalı alaşım grubu Co86-x Al14 Crx (x = 0 ve 4 atomikçe) ve Co35 Al25 Ni40-y Cry (y = 0 ve 4 atomikçe) Arc Melter' da vakum altında üretildi. Alaşımların homojenliğini arttırmak için birkaç kez eritme işlemi uygulandı. Bütün alaşımlara 1200 oC' de 24 saat ısıl işlem uygulandı. Alaşımların dönüşüm sıcaklığı, entalpi değişimi, entropi değişimi ve Curie sıcaklığı gibi termal özellikleri DSC (Diferansiyel Tarama Kalorimetresi) ve TG/DTA (Termogravimetrik Analiz) cihazları kullanılarak belirlendi. X-ışını difraksiyon deseni, optik görüntüleri ve Vickers sertlik ölçümleri kristal yapı ve yüzey morfolojisini belirlemek için kullanıldı. Ayrıca alaşımların manyetizasyon ölçümleri oda sıcaklığında PPMS (Fiziksel Özellik Ölçüm Sistemi) kullanılarak yapıldı. Termal ölçümler sonucunda, ilk alaşım grubu olan Co86Al14 ve Co82Al14Cr4 alaşımları yüksek sıcaklık şekil hatırlama özelliği gösterdiler. Co-Al alaşımının dönüşüm sıcaklığı Cr katkısı ile arttı. Aksine Cr katkısı ile entalpi değişimi ve entropi değişimi azaldı. Her iki alaşımın x- ışını difraksiyon deseninde ε ve γ faz gözlendi. Aynı zamanda Co-Al alaşımının piklerinin şiddeti Cr katkısı ile azaldı. Optik görüntülerde ε ve γ faz bölgeleri yine görüldü ve ε faz bölgeleri Cr katkısı ile azaldı. Cr' un katkısıyla Co-Al alaşımının Vickers sertlik değeri arttı. Son olarak Cr katkısı Co-Al alaşımının manyetizasyon doyumunu ve Curie sıcaklığını azalttı. Co-Al alaşımının aksine, Co35 Al25 Ni40 ve Co35 Al25 Ni36 Cr4 şeklinde ikinci grup alaşımların dönüşüm sıcaklıklarının Cr katkısı ile azaldığı görüldü. Alaşımların x-ışını difraksiyon deseninden γ ve β faz olarak adlandırılan iki faz görüldü. Co-Al-Ni-Cr alaşımının piklerinin şiddetinin Co-Al-Ni alaşımına göre düştüğü ve yayvanlaştığı görüldü. Birinci gruptan farklı olarak optik resimlerde, dendrit yapı görüldü. Cr ile Co-Al-Ni alaşımının Vickers sertlik değeri artarken, manyetik doyum ve Curie sıcaklığı değeri azalmıştır. Anahtar Kelimeler: Co-bazlı Şekil Hatırlamalı Alaşımlar, Curie sıcaklığı, Martensitik Dönüşüm, Ferromanyetik Şekil Hatırlama Olayı.