Çocuk, aile ve ev ortamı açısından okuma motivasyonunun incelenmesi

İlkokul öğrencilerinin gelişimlerinde, öğrenmelerinde ve okumalarında ailenin ve çevrenin ne kadar etkili olduğu bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı da ilkokul öğrencilerinin belirlenen bazı değişkenler açısından kitap okuma motivasyonları ile ev okuryazarlık ortamları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bağımsız değişkenler arasında anne ve babanın yaşları, eğitim düzeyleri, meslekleri, ortalama aylık gelirleri vardır. Bunun dışında evde kitaplık olup olmadığı, kitaplık varsa kaç kitap olduğu, çocuğun televizyonda ya da bilgisayarda ne kadar vakit geçirdiği, ebeveynlerin ne kadar süre kitap okuduğu gibi değişkenler de yer almaktadır. Araştırmada ilişkisel araştırma deseni kullanılmış olup örneklem olarak 2024-2025 eğitim öğretim yılında Yozgat ilinde ilkokul 4.sınıfa devam eden 349 öğrenci ve bu 349 öğrencinin ebeveynleri alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ise Çocuklar İçin Resimli Öykü Kitabı Okumaya Yönelik Algılanan Motivasyon Ölçeği (ÇOYAM), Garfield Görselli Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği, Ev Okuryazarlık Ortamı Ölçeği (EOO) ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ev okuryazarlık ortamının çocukların okuma motivasyonunu anlamlı şekilde yordamaktadır. Ayrıca kız öğrencilerin motivasyon puanlarının erkeklerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Televizyon ve telefon kullanım süresi ise motivasyonu olumsuz yordamaktadır.