Çocuklarda antibiyotiklerin hazneden ve sıvı içinde verilmesinin flebit ve ekstravazasyon gelişmesine etkisi

ÖZET ÇOCUKLARDA ANTİBİYOTİKLERİN HAZNEDEN VE SIVI İÇİNDE VERİLMESİNİN FLEBİT VE EKSTRAVAZASYON GELİŞMESİNE ETKİSİ Saniye ÇİMEN Bu araştırma, hazneye ve sıvı içine eklenerek penisilin kristalize verilen çocuklarda ekstravazasyon ve flebit gelişme durumu, flebit derecesi, gelişen problemlerin iyileşme süresi ve penisilin verilmesi sırasında ağrı yaşanma durumunu incelemek amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Çocuk kliniğinde Ocak 1996- Mayıs 1997 tarihleri arasında yatırılarak penisilin kristalize verilen, 2-8 yaş grubunda olan 30 kontrol ve 30 deney grubunda, toplam 60 çocuk araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Çocuklara ilişkin tanıtıcı bilgiler, infüzyon işleminde kullanılan malzeme, verilen solüsyon ve ilaç gibi bağımsız değişkenlerle, bağımlı değişkenler olan flebit ve ekstravazasyon bulgularının değerlendirilmesine ilişkin bilgileri içeren Veri Toplama Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler Student t testi, Mann-Whitney U testi ve Ki-kare testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Hazneye konarak penisilin verilen kontrol (K) grubundaki çocuklarda sıvı içine eklenerek penisilin verilen deney (D) grubundaki çocuklardan daha çok kompükasyon gelişmiş (K: % 60; D: % 40, p>0.05), 72 saat süresince kontrol grubunda tekrarlayan komplikasyonlar olduğu için kişi basma düşen kompükasyon sayısı kontrol grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (K: X=0.7; D: X=0.4, p<0.05). Kontrol grubundaki çocuklarda daha çok ekstravazasyon görülmüş (K: % 40; D: % 20, p>0.05) ve kontrol grubunun %16.6'sında 2.kez ekstravazasyon gelişmiştir. Flebit gelişen çocuk sayısı iki grupta da eşit olarak bulunmuş (% 23.3, p>0.05), ancak kontrol grubundaki hastaların % 44.4'ünde flebit gelişimi tekrarlamıştır. Kontrol grubunda gelişen flebitlerin derecesi deney grubundan daha şiddetli olup (K : X=2.0, D: X=l.l, p<0.05), gelişen problemlerin iyileşme süresi de anlamlıolmamakla birlikte kontrol grubunda daha uzun (geç) olduğu saptanmıştır (24saat içinde iyileşen; K: % 61.1, D: % 91.7, 25-48 saatte; K: % 33.3, D: % 8.3, 96-120 saatte; K: % 5.6, D: yoktur, p>0.05). Penisilin infîizyonu sırasında daha çok ağrı yaşadıkları saptanan kontrol grubunda bulunan çocukların ağrılı infiizyon ortalaması (5.1+0.6 ; 1.5+0.4) daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: periferal ven içi kanül, infuzyon, komplikasyon, flebit, ekstravazasyon, penisilin kristalize tedavisi, çocuk.