Çocukların psikoseksüel ve psikososyal gelişim düzeylerine ilişkin ebeveyn farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi

Çocukların sağlıklı bir şekilde büyüyüp gelişebilmeleri için ebeveynlerin bilinç bir şekilde çocuklarını gelişim süreçlerini takip etmeleri gerekmektedir. Bu süreçte yalnızca fiziksel gelişim odaklı değil aynı zamanda psikoseksüel ve psikososyal gelişim izlemlerinin yapılması ve normalden sapmaların belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı "Çocukların Psikoseksüel ve Psikososyal Gelişim Düzeylerine İlişkin Ebeveyn Farkındalık Ölçeği"ni geliştirmektir. Bu kapsamda araştırma metodolojik bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 18 yaş altı çocuğu olan ebeveynler oluşturmaktadır. Bu kapsamda Trabzon il merkezine bağlı beş aile sağlığı merkezine kayıtlı olan 710 ebeveyn araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma Ocak-Aralık 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş olup veri toplama aracı olarak "Sosyodemografik Bilgi Formu" ve taslak halinde oluşturulan "Çocukların Psikoseksüel ve Psikososyal Gelişim Düzeylerine İlişkin Ebeveyn Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Geliştirilen ölçeğin geçerliğinin değerlendirilmesinde yüzeysel geçerlik, kapsam ve yapı geçerliği incelenmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçeğin bebeklik dönemi (8 madde), oyun dönemi (8 madde), adölesan dönem (5 madde), okul öncesi dönem (7 madde) ve okul dönemi (4 madde) olmak üzere beş alt boyut ve toplam 32 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Belirlenen bu yapı doğrulayıcı faktör analizi ile doğrulanmış ve uyum iyiliği değerleri CMIN/df=1.295, GFI=0.91, CFI=0.98, RMSEA=0.03 ve RMR=0.01 olarak saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach alfası 0.84 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin kararlılığını değerlendirmek için test-tekrar test yöntemi uygulanmıştır. Yapılan tüm analizler sonucunda "Çocukların Psikoseksüel ve Psikososyal Gelişim Düzeylerine İlişkin Ebeveyn Farkındalık Ölçeği" ebeveynlerin farkındalık düzeyini ölçebilen geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak tespit edilmiştir.