Çocukluk çağı akut monoartiküler artritinde septik ve septik olmayan olguların klinik bulguları ve laboratuvar test sonuçlarının karşılaştırılması

Çocuklarda septik artrit, erken ve etkin tedavi gerektiren, aksi halde ciddi sekellere neden olabilen acil bir durumdur. Klinik ve laboratuvar bulgularıyla septik artriti taklit edebilen diğer akut monoartiküler artrit nedenleri, septik artrit tanısını zorlaştırmaktadır. Amaç: Araştırmamızın iki amacı bulunmaktadır. Birinci amacı, septik artrit tanısı ile ilişkili klinik bulguları ve laboratuvar parametrelerini karşılaştırarak septik ve septik olmayan akut monoartiküler artrit ayrımında öngörülebilir tanısal eşik değerler elde etmektir. İkinci amaç ise, bu parametrelerin septik ile septik olmayan monoartiküler artrit ayrımında tanısal değerlerinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Akut monoartikuler artrit ile 2005 ve 2019 yılları arasında hastanemize başvuran 2 ay ile 16 yaş arasındaki toplam 117 çocuk hasta ilk başvuru anındaki klinik ve laboratuvar bulguları açısından değerlendirilmek üzere çalışmaya dahil edildi. Hasta verileri, hastane bilgi yönetim sistemi, tıbbi hasta dosyaları ve poliklinik kayıtlarının geriye dönük taranması ile elde edildi. Gerekli hasta verileri elde edildikten sonra, hastalar septik artrit grubu (grup SA; 57 hasta) ve septik olmayan artrit grubu (grup SO; 60 hasta) olmak üzere ikiye ayrıldı. Olguların ilk başvurudaki klinik ve laboratuvar bulguları kaydedildi. Klinik bulgular açısından vücut sıcaklığı, eklem hareket açıklığında kısıtlılık varlığı ve şikayet başlangıcı ile başvuru arasında geçen süre değerlendirildi. Tam kan sayımı, CRP ve SED sonuçları incelendi. Tanısal değerleri incelenerek anlamlı bulunan parametreler için eşik değerler ROC analizi ile belirlendikten sonra çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapılarak öngörücü kriter sayısı ile septik artrit olasılığı saptanmaya çalışıldı. Bulgular: Her iki grupta ortanca yaş 88 aydı. Grup SA'da yaş aralığı 2 ay 10 gün ile 186 ay arasındayken, grup SO'da 17 ay ile 189 ay arasındaydı. Grup SA'yı oluşturan hastaların 18'i (%31,6) erkek ve 39'u (%68,4) kız iken, grup SO'da 30 erkek (%50) ve 30 kız (%50) çocuk mevcuttu. Diz eklemi her iki grupta da en sık etkilenen eklemdi. İki grup arasında şikayet başlangıcı ile hastaneye başvuru arasında geçen süre açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0.52). Vücut sıcaklığı, grup SA'da grup SO'ya kıyasla belirgin yüksekti (37,6±0,9°C'ya 2 karşı 36,72±0,65°C) (p=0.001; p<0.01). Grup SA'daki hastaların tamamında, grup SO'daki hastaların ise %60'ında eklem hareket açıklığında kısıtlılık mevcuttu. Laboratuvar bulguları arasından CRP ve SED grup SA'da (ortalama CRP: 90±48mg/L, ortalama SED: 70±30 mm/sa) grup SO'ya göre (ortalama CRP: 41±37 mg/L, SED: 35±24 mm/sa) belirgin olarak yüksek saptandı. Benzer şekilde, iki grup arasında ortalama lökosit sayısı (grup SA'da 14365±6035/mm3, grup SO'da 9877±3652/mm3), nötrofil sayısı (grup SA'da 9787±4489/mm3, grup SO'da 5563±2991/mm3) ve nötrofil yüzdesi (grup SA'da %66±9, grup SO'da %54±13) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcuttu (tüm değişkenler için p=0.001; p<0.01). Buna karşın, trombosit sayıları açısından iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmadı (grup SA'da ortalama 345±95 x109/l, grup SO'da 348±111 x109/l; p=0,86). Septik ile septik olmayan artritlerin tanısal ayrımında kullanılabilecek parametrelerin ROC analizi ile belirlenen olası eşik değerleri aşağıdaki gibidir: 1. Vücut sıcaklığı>37.1°C (Olasılık oranı 10.092, %95 GA: 4.316-23.599) 2. CRP ≥ 63 mg/L (Olasılık oranı 11.200, %95 GA: 4.717-26.592) 3. SED ≥ 53 mm/sa (Olasılık oranı 11.104; %95 GA: 4.695-26.262) 4. Lökosit sayısı ≥ 12100/mm3. (Olasılık oranı: 6.857; %95 GA: 2.988-15.734) 5. Nötrofil sayısı ≥ 6300/mm3 (Olasılık oranı: 10.578; %95 GA: 4.454-25.119) 6. Nötrofil yüzdesi ≥%65 (Olasılık oranı: 8.507; %95 GA: 3.686-19.630) Çok değişkenli lojistik regresyon analizinin sonucunda yukarıda belirtilen kriterlerden hiçbiri yoksa %4, bir kriter varlığında %11, iki kriter varlığında %27, üç kriter varlığında %52, dört kriter varlığında %75, beş kriter varlığında %90 ve altı kriter varlığında ise %96 olasılık ile septik artrit tanısının öngörülebileceği tespit edildi. Sonuçlar: Çalışmada test edilen tüm değişkenler arasında CRP, septik artrit tanısında yüksek duyarlılık ve özgüllükle en iyi bağımsız parametre olarak belirlendi. Akut monoartiküler artritle başvuran çocuklarda septik artrit tanısında öngörücü olabilecek kriterlerden 3 veya daha fazlası mevcutsa %50 üzerinde olasılıkla septik artrit tanısı için fikir verici olabilir.