Çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğünün gençyetişkinlerin madde kullanımına etkileri

Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı travmalarının madde kullanımı eğilimi üzerindeki etkisini ve bu ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün düzenleyici rolünü incelemektir. Travma ve duygu düzenleme gibi bireyin psikolojik işleyişini derinden etkileyen değişkenlerin, madde kullanımına zemin hazırlayıcı etkisi alanyazında sıklıkla vurgulanmaktadır. Araştırma, Türkiye genelinde 18–35 yaş aralığında yer alan klinik dışı 205 genç yetişkin bireyden elde edilen verilerle yürütülmüştür. Katılımcılara Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ-33), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ-16) ve Bağımlılık Profil İndeksi – Kısa Form (BAPİ-Kısa) uygulanmıştır. Veriler genelleştirilmiş doğrusal model (GLM), Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çocukluk çağı travmaları ile madde kullanımı eğilimi arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Aynı şekilde, duygu düzenleme güçlüğü de madde kullanımı eğilimini anlamlı biçimde yordamakta; duygu düzenleme becerileri zayıf olan bireylerin madde kullanımına daha yatkın olabileceğini göstermektedir. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, duygu düzenleme güçlüğünün bu iki değişken arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol oynadığıdır. Özellikle duygu düzenleme güçlüğü düzeyi yüksek bireylerde, çocukluk travmalarının madde kullanımı eğilimini daha güçlü bir biçimde yordadığı; bu güçlüğün düşük olduğu bireylerde ise söz konusu ilişkinin zayıfladığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, bireylerin erken dönem travmatik yaşantılarının madde kullanım eğilimi üzerindeki etkisinin sabit değil, bireyin duygularını düzenleme kapasitesine bağlı olarak değişkenlik gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, önleyici ruh sağlığı müdahalelerinde duygu düzenleme becerilerinin geliştirilmesine yönelik uygulamaların desteklenmesi önem taşımaktadır.