Coğrafi bilgi sistemlerinde gürültü düzeyi katmanı oluşturma çalışması Antalya örneği

Dünyada son dönemde giderek önem kazanan ve artık hava kirliliği kadar önemli bir sorun haline gelen gürültü kirliliği alanında son yıllarda ülkemizde de birçok çalışma yapılmaya başlanmış ve sonuçlandırılmıştır. Gürültü kirliliği evrensel boyutta çevresel gürültü kavramı kullanılarak ele alınmaktadır. Çevresel gürültüyü ise karayolları, demiryolları, uçak gürültüsü ve endüstriyel gürültü kaynaklarından meydana gelen gürültüden oluşmaktadır. Şehir merkezlerinde yaşayan insanlar yaşadıkları şehrin karakteristik özelliklerine bağlı olarak karayolu, demiryolu, uçak ve endüstri gürültülerinin bir veya birkaçına baskın olarak maruz kalabilmektedirler. Ancak şehir merkezlerinde genel olarak karayolu gürültüsü baskın özellik göstermektedir. Karayolu gürültüsü, nüfus ve refah seviyesinin artışı ile şehir merkezlerindeki motorlu araç sayısının da artışı ile birlikte bir yükselme eğilimine girmektedir. Gürültü haritaları hazırlanırken ampirik formüller, kuramsal yaklaşımlar ve bilgisayar ortamında kurgulanan modelleme teknikleri kullanılmaktadır. Gürültü haritalarının hazırlanma aşamasının sonucunda ise çalışılan alanların hangi düzeyde gürültüye maruz kaldığı verisine ulaşılabilmekte ve bu veriler çeşitli amaçlar doğrultusunda kullanılabilmektedir. Gürültü maruziyeti verileri gürültü eylem planlarının hazırlanmasına altlık oluşturmakta ve azaltım önlemleri ve şehir tasarımında yer alan planlamaların yapılması aşamasında bir etken oluşturabilmektedir. Gürültü haritalarının çıktılarında gürültünün yoğun olarak varolduğu sıcak noktalar görülebilmekte ve şehrin genel hatlarıyla hangi bölgelerinde gürültünün yoğun veya az olduğu saptanabilmektedir. Gürültü haritaları ile elde edilen sonuçlar il, ilçe, mahalle, sokak, bina, kat ve cephe detayları kapsamında incelenebilmektedir. Bu çalışmada Antalya Büyükşehir Belediyesi sorumluluk alanı içerisinde yer alan merkez ilçelerinden biri olan Muratpaşa ilçesi sınırları içerisindeki yoğun kent nüfusuna sahip Yenigün, Etiler ve Yüksekalam mahallelerinin gürültü haritaları hazırlanmış ve binaların kat ve cephelerinin maruz kaldığı gürültü düzeyleri Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak saptanmıştır. Çalışma kapsamında, çalışma alanına ait sayısal haritalar kullanılmıştır. Sayısal haritalar kullanılan gürültü hesaplama modeline uygun hale getirilmiş ve harita altlığı oluşturulmuştur. Gürültü haritasına altlık oluşturan CBS tabanlı harita verileri ve gürültü hesaplama modeli yazılımları ile çalışma alanında Avrupa Birliği ve Türkiye standartlarına uygun gürültü haritası oluşturulmuştur. Oluşturulan gürültü haritası Coğrafi Bilgi Sistemleri'nde detaylandırılarak çalışma alanı içerisinde yer alan gürültü maruziyeti her binanın her katının her cephesi detayında incelenebilir hale getirilmiş ve yorumlanmıştır.