Çok kriterli karar verme teknikleri ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak alışveriş merkezi için uygun yer seçimi: kKonyaaltı (Antalya) örneği

Markalaşma ve moda kültürünün hayatımızdaki önemi, AVM'leri tercih edilen bir neden haline getirmiştir. AVM'ler, birçok ürünü tek bir çatı altında sunmanın yanı sıra rahatlık, konfor ve güvenli alışveriş deneyimi sunarak insanların tercihleri arasında öne çıkmaktadır. Ayrıca, günümüzde zamanını alışverişe ayıran tüketiciler için vazgeçilmez bir yer haline gelmiştir. Ancak, rekabetin artması ve yer seçiminin geri dönüşü zor bir karar olması nedeniyle bir AVM projesi için en önemli faktör konum olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda, bir AVM'nin sürdürülebilirliği için konum belirleme sürecinde bir dizi kriterin dikkate alınması ve yenilikçi bilimsel yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, Türkiye'nin önemli turistik ve yoğun nüfuslu bölgelerinden biridir. Ayrıca kültürel ve coğrafi açıdan diğer ilçelere göre önde gelmektedir. Antalya ilinde bulunan Muratpaşa ve Kepez ilçelerindeki on bir alışveriş merkezi, Konyaaltı ilçesindeki nüfusun tercihlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, Konyaaltı bölgesinde yeni bir alışveriş merkezi projesi için en uygun yerleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu hedefe ulaşmak için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinden (ÇKKVT) Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılmıştır. AHP, belirli bir öncelik hiyerarşisine göre karar problemlerini değerlendirerek mevcut durumun daha iyi anlaşılmasını sağlar. Bu yöntemle belirlenen kriterler ikili gruplar halinde karşılaştırılır ve önem dereceleri belirlenir. Çalışmada ilk olarak, aktif nüfusun yoğun olduğu Antalya ili Konyaaltı ilçe merkezi ve çevresi çalışma sınırları olarak belirlenmiştir. AVM konumu için coğrafi özellikler, ulaşılabilirlik ve demografik özellikler gibi üç ana kriter belirlenmiştir. Bu kriterler daha sonra detaylandırılmak üzere toplamda on bir alt kritere ayrılmıştır. AHP, bir karar verme problemi üzerinden mevcut durumu daha iyi anlamak ve sonuçlandırmak için kullanılır. Bu nedenle belirlenen on bir kriter için literatür ve sözlü yapılan uzman görüşleri ile önem dereceleri belirlenmiş ve herbir kriterin ağırlığı hesaplanmıştır. Hesaplanan ağırlıklar kullanılarak haritalanan kriterler, somut bir değerlendirme sunmak için bir araya getirilmiş ve bir sonuç haritası oluşturulmuştur. Bu sonuç haritası, imar planlarında yer alan ticari parseller ile kıyaslanarak kullanıcıya sunulmak üzere uygun alanları değerlendirilmiştir. Bu çalışma, gelecekteki çalışmalar, yatırımcılar ve karar vericiler için yol gösterici bir rehber niteliği taşımaktadır.