Çoklu Baraj sistemlerinin enerji optimizasyonu için geliştirilmiş etkin bir artırımlı dinamik programlama modeli ve aşağı Seyhan Havzası'na uygulanması

80 ÖZET Çok barajlı ve çok amaçlı havza sistemlerini bir bütün olarak düşünüp sistem olarak işletmek gerekmektedir. Böyle bir sistemde ise çok sayıda amaç ve karar değişkeni vardır ve problem çok karmaşık bir haldedir. Çözüm için ise ampirik yöntemler ve simulasyon yöntemleri yetersiz kalmaktadır. Sistemlerin ve amaç fonksiyonlarının doğrusal olmayışı da Doğrusal Programlama yönteminin kullanımını kısıtlamaktadır. Bunun için en iyi yöntem Dinamik Programlama'dır, ancak baraj sayısı arttıkça Dinamik Programlama'nın klasik şekliyle kullanılamadığı görülmektedir. Bu nedenle geliştirilmiş ardışık yaklaşımlara dayanan yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu çalışmada Ardışık Yaklaşımlı Dinamik Programlama yöntemi esas alınarak çoklu baraj sistemlerinin elektrik enerjisini optimize eden bir model geliştirilmiştir, ve bu modelin algoritması FORTRAN dilinde bir program ile uygulanır hale getirilmiştir. Geliştirilen program Aşağı Seyhan Havzası'ndaki ardışık altı baraja uygulanmıştır. Uygulamada önce tarihi akımlar kullanılmış, daha sonra ise 50 'şer yıllık periyotlu 1000 yıllık sentetik akım türetilmiştir. Sentetik olarak bulunan ve ileride gelmesi muhtemel bu 20 farklı akım senaryosu ile program tekrar çalıştırılmış ve sonuçlar istatistiksel olarak analiz edilerek güvenilir ve toplam enerjiler için güven aralıkları hesaplanmıştır. Sonuçta havza bazında, herhangi bir maliyet artışı öngörülmeden, sadece uygun işletme politikalarının seçimi ile güç ve enerji 'de planlam raporlarındaki değerlere göre yaklaşık % 23 oranında bir artış sağlanmıştır.