Maliyet & gelir yönetimi - uyarlanabilir hava yolu overbook yaklaşımı

Bilgiye ve teknolojik olanaklara erişimin kolaylaşmasıyla birlikte piyasalardaki rekabet artış göstermiştir. Şirketler ise pazardaki rakiplerine karşı güçlü bir duruş sergilemek ve sektördeki olası değişimlere karşı uygun olan stratejilerle hareket edebilmek için farklı yollarla bu rekabette aktif olmak durumundadırlar. Rakiplerine göre konumlarını güçlendirecek alternatif yollar arayan şirketler karlılıktan da ödün vermek istemezler. Özellikle son zamanlarda hava yolu şirketleri, karlılıklarını artırmak için giderleri azaltmanın yanında gelirlerini artırmanın da yollarını aramaya başlamışlardır. Uçak koltukları gibi tükenme özelliği taşıyan, zaman içinde satılamayan veya zaman geçtiği halde boş duran her hizmet birimi gelir kaybına yol açmaktadır. Hava yolu şirketleri de bu problemi çözmek için geliştirilen gelir yönetimi sistemleri sayesinde girdileri optimize ederek maksimum kara ulaşmayı hedeflemektedirler. Sabit kapasite ile sunulan hizmetlerden maksimum geliri elde etmek amacıyla yararlanılan Gelir Yönetimi Sistemleri'nin temelinde talebin ve pazarın segmentasyonu yatmaktadır. Talep ve sabit kapasite bir sistematik içinde değerlendirilerek optimum fiyatın oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada maliyet ve gelir yönetimi, gelir yönetimi yaklaşımlarından biri olan uçak koltuklarının birden fazla yolcuya satma işlemi (overbooking) optimizasyonu, yapay zeka ile tahminleme yer almaktadır. Bir havayolu şirketinin 2015-2019 yılları arasındaki bir hattında gerçekleşen uçuşların hangi günde, sezonda, mevsimde gerçekleştiği, aynı uçuşun bir önceki yıl gerçekleşme durumu gibi verileri üzerinde yapılan çalışmada overbooking işleminin varsayılan olarak açık veya kapalı bırakılması yerine adaptif olarak değiştirilmesi sonucunda gelir kaybını önlediği ve geliri artırdığı görülmüştür. Uçuş parametrelerine göre overbook işleminin karlı olup olmayacağını hesaplayan bir bilgisayar programı hazırlanmıştır.