COVID-19 pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin yeme davranışı ve ortoreksiya nervoza eğilimlerinin değerlendirilmesi

Koronavirüs (COVID-19) pandemisi, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de her yaş grubundan bireylerin günlük hayatını ve beslenme alışkanlıklarını olumsuz etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Yapılan bu araştırmada, COVID-19 salgını süresince, İstanbul ilinde bulunan farklı üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerin beslenme alışkanlıklarını incelemek ve ortoreksiya nervoza eğilimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma, 18-24 yaş arası gönüllü 322 üniversite öğrencisine (281 vakıf, 41 devlet) ait verilerle gerçekleştirilmiş olup çevrimiçi veri toplama formu ile demografik özellikler, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümler alınmış, ORTO-15 ve Yeme Tutum Testi (YTT) ölçekleri ile yeme davranışı bozukluğu durumları değerlendirilmiştir. Yaş ortancası 21 yıl (18-24 yıl) olan katılımcıların %84,5'i (n=272) kadın, %15,5'i (n=50) erkektir. Beden kütle indeksi sınıflandırmasına göre %67,4'ünün (n=217) normal aralıkta olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin %77,6'sının (n=250) ortorektik, %5,6'sının (n=18) ise anoreksiya nervoza açısından yüksek riskli olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %62,1'inin (n=200) pandemi sürecinde beslenme alışkanlıklarının değiştiği ve %34,5'inin (n=111) ise vücut ağırlığının arttığı saptanmıştır (p>0,05). Besin tüketim kaydından elde edilen verilerle, ORTO-15 puanı ile posa, C vitamini ve potasyum alımı; YTT puanı ile enerji, karbonhidrat, B2 vitamini ve demir alımı arasında önemli ilişkiler olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Hibrit eğitim modeli uygulanmasının öğrencilerin ortorektik eğilimleri üzerinde; online eğitim modelinin ise YTT sonucu üzerinde önemli derecede etkili olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu sonuçlar ışığında, yeme davranış bozuklukları kaynaklı sekonder sağlık sorunları prevalansının azaltılması için, eğitim kurumlarına yönelik sağlık politikalarının günümüz şartlarına uygun olarak geliştirilmesi, diyetisyenlerin de yer aldığı multidisipliner sağlık ekiplerinin oluşturulması önerilmektedir.