Covid-19 pandemisinin aile içi ilişkilere yansıması üzerine nitel bir araştırma: Bursa ili örneği

Aile kavramı geçmişten günümüze kadar pek çok toplumda yer almaktadır. Toplumun en küçük parçasını oluşturan unsurlardan birisi ailedir. Aile kurumu 2019 yılı ile başlayan Covid-19 pandemisinden etkilenmiştir. Pandeminin getirdiği sokağa çıkma yasaklarıyla uygulanan sosyal izolasyon, çalışma hayatında yaşanan değişiklikler, okul ve kreşlerin geçici süre kapatılması ailelerin hayatları üzerinde pek çok değişikliklerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu araştırmada Covid-19 pandemisinin aile içi ilişkilere yansıması ele alınmaktadır. Çalışma, Bursa ili sınırları içerisinde yaşayan sosyo-ekonomik düzeyleri düşük olan (sosyal yardım alan) ailelerin pandemi sürecinde yaşamlarında ve aile içi ilişkilerinde meydana gelen değişiklikleri anlamayı ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Covid-19 pandemi sürecinde aile içi ilişkileri bağlamında karşılaşılan ekonomik sorunlar, aile içi şiddet, aile içi ilişkiler, boşanma durumu, alkol, tütün ve madde bağımlılığı, suça karışma ve sosyalleşme başlıklarına yönelik katılımcı ailelerin görüşlerinin derinlemesine incelenmesi amacıyla nitel araştırma yöntemi ve yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Örneklem grubu, nitel araştırma tasarımlarında kullanılan amaçlı örneklem tekniklerinden birisi olan kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmada 48 aile yer almaktadır. Ulaşılan ailelerden 13'ü ile eşin izin vermemesi ve dil sorunu gibi nedenler ile mülakat yapılamamıştır. Mülakatlar yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Ses kayıtlarının transkripsiyonları Word programında yapıldıktan sonra, araştırmanın analiz sürecinde MAXQDA ANALYTICS PRO 2020 programı kullanılmıştır. Programa yüklenen transkripsiyonlara kodlar atanmıştır. Atanan kodlara, alt hiyerarşik kodlar eklenmiştir. Covid-19 pandemisinin aile içi ilişkilere yansıması, literatür taramaları, araştırma soruları ve araştırma bulgularına uygun olarak değerlendirilmiştir. Araştırmada pandemi sürecinin ailelerin yaşam koşullarını olumsuz yönde (aile içi şiddet, boşanma düşüncesi, tütün, alkol, madde kullanımının arttığı) etkilediği görülmüştür. Bunun yanında alınan tedbirlerden birisi olan belirli zaman dilimlerinde ve hafta sonu uygulanan sokağa çıkma yasakları aile içinde birlikte geçirilen zamanın artmasına sebep olmuştur. Bu durumun ebeveyn-çocuk ilişkisi ve eşler arası ilişkilerde çatışmaları arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ev içerisinde geçirilen zamanın artmasının kadınların iş yükünü arttırdığı çalışma kapsamında ortaya koyulan bir diğer sonuçtur. Anahtar kelimeler: Covid-19, pandemi, aile, aile içi ilişkiler.