COVID-19 pandemisinin çocuk hasta popülasyonumuz üzerindeki etkileri

Amaç: Bu çalışmamızda Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları birimlerine başvuran 18 yaş altı pediatrik hastaların başvuru paternlerinde meydana gelen değişiklikleri COVID-19 pandemisi başlamadan önceki bir yıllık dönemle karşılaştırarak; bu bilgiler ışığında dünyadaki bu konudaki yapılan çalışma havuzuna katkı sunmak ve gelecekte de başka olabilecek pandemi durumlarında sağlık, sosyal ve ekonomik etkileri için daha erken önlem alınmasına yardımcı olmak amaçlanmıştır. Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı'nda yürütülmüştür. Çalışmaya 11 Mart 2019 ve 11 Mart 2021 tarihleri arasında, merkezimiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı'nın tüm birimlerine başvuran hastalar alınmıştır. Çalışmaya 0-18 yaş arası hastalar dahil edilmiş olup, kronik hastalıklar nedenli hala takibimizde olan 18 yaş üzeri hastalar çıkarılmıştır. Hastalar başvuru tarihlerine göre, pandemi öncesi grup 11 Mart 2019 ile 11 Mart 2020 arasında başvuranlar ve pandemi sonrası grup 12 Mart 2020 ile 11 Mart 2021 arasında başvuranlar olarak 2 grupta incelenmiştir. Hastaların cinsiyetleri, yaşları, başvuru tanıları, hospitalize edilip edilmediği, hangi birime ve kaç gün süreyle hospitalize edildiği, hastalara yazılan reçeteler, hastalara çıkarılan ilaç muafiyet raporları ve içerikleri, hastaların başvurudaki provizyon türleri, hastaların tedavi türleri ve takip tipleri, bölümümüze gelen konsültasyonlar, bölümümüze sık başvuru nedenleri olan hastalıların ICD kodları hastanemizin Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) den çekilerek retrospektif arşiv taraması yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) programı ile yapılmıştır. Sonuç: Çalışmaya pandemi öncesi dönemde başvuran 44218 ve pandemi sonrası dönemde başvuran 18646 hasta dahil edilmiştir. Hastalar başvurdukları birimlere göre incelendiğinde çocuk onkoloji ve çocuk gastroenteroloji birimlerine başvuran hasta oranında artış olurken, diğer birimlere başvuran hastalarda anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,001). Pandemi sonrası dönemde yatırılarak takip edilen hastalarda anlamlı artış saptanmıştır (p<0,001). Çocuk acile başvuran hastalardan, yoğun bakım takibi gerektiren hasta sayısında ve yoğun bakım yatış sürelerinde anlamlı fark gözlenmemiştir (p<0,001). Neonatoloji yoğun bakım yatışlarında ve yatış sürelerinde pandemi sonrasında anlamlı azalma gözlenmiştir (p<0,001). Çocuk hastaların sık başvuru nedenleri incelenmiş olup, bulaşıcı hastalıklar nedenli başvurularda anlamlı azalma gözlenmiştir. İdrar yolu enfeksiyonu nedenli başvuran ve servis yatış takibi yapılan hastalarda istatistiksel anlamlı artış gözlenmiştir (p<0,001). Gastroenterit dışı nedenli karın ağrısı ile başvuran hastalarda istatistiksel anlamlı artış saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda COVID-19 pandemisinin tüm birimlere başvuruları azalttığı, pandemi önlemleri neticesinde çocukluk çağı bulaşıcı hastalıkları nedenli başvurularda azalma olduğu görülmüştür. Yoğun bakım takibi gerektiren veya daha uzun süreli yoğun bakım takibi gereken hastalarda artış olmaması, hastaların sağlık hizmeti aramada gecikmediğini göstermiştir. Anabilim Dalı'mızda pandemiden en az etkilenen bölümlerin çocuk gastroenteroloji ve çocuk onkoloji olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: COVID-19, Pandemi, Çocuk, Üçüncü Basamak Hastane