Antropoloji ve psikanalizin buluşma noktası: Oedipus kompleksine dair heteronormativite karşıtı ve kültüre duyarlı bir inceleme

Ayrı bir disiplin olarak ortaya çıktığı günden bu yana antropoloji, aile ve akrabalık ilişkilerinin kültürlerarası anlamlarıyla yoğun bir şekilde ilgilenmişse de, antropologların Oedipus kompleksi tartışmasına müdahil oluşu Freud'un Totem ve Tabu'yu yayımlamasıyla gerçekleşmiştir. Freud'un Oedipus kompleksinin evrensel bir olgu olduğu yönündeki iddialarının erken dönem etnograflar tarafından incelemesi, psikanaliz ve antropoloji arasındaki hassas ilişkinin temellerini atmıştır. Bu tezde, psikanaliz ve antropoloji disiplinleri çerçevesinde Oedipus kompleksine dair düşünceler kronolojik bir şekilde sunulacak olup, bu bağlamda (i) batılı ve erkek-merkezli mevcut Oedipus kompleksi tanımının cinselliğimizin ve aile çeşitliliğimizin dinamiklerini ve çoğulluğunu yansıtmak için yeterli olmadığı ve dolayısıyla evrensel bir olgu olarak düşünülemeyeceği; (ii) bireysel düzlemdeki yok olma korkusunun, soyun ve kültürün devamının 'ekzogami' ve heteronormativite aracılığıyla sağlandığı toplumsal düzleme yansıması sonucu, Oedipus kompleksinin (henüz) sınırlandırılmamış arzularımızı kontrol edilmesine ve bastırılmasına hizmet ettiği; (iii) gelecekte de hayatlarımızda var olmaya devam edecek bir kavram olduğu düşünülürse, semiyotik düzenin sadece anneye özgü olmadığı batılı olmayan toplumlarındaki ve heteronormatif olmayan sembolik düzenlerin yaratılmaya devam edildiği günümüz toplumlarındaki aile düzenlerini de açıklayabilecek kültürel farklılıklara hassas, heteronormatif olmayan bir Oedipus kompleksi tanımına ihtiyacımız olduğu ileri sürülmektedir. Bu ihtiyaç doğrultusunda, kavramın yeniden kurgulanarak, mümkün tanımlar arasından biri sunulacak olup, bu alanda gerçekleştirilecek gelecek çalışmaları teşvik etmek amaçlanmaktadır.