Dahili ve cerrahi bilimlerdeki araştırma görevlilerinin etkili iletişim becerileri açısından karşılaştırılması

Amaç: Bu araştırma, dahili ve cerrahi bilimlerde görev yapan araştırma görevlisi hekimlerin etkili iletişim becerilerini alt boyutlarıyla birlikte değerlendirmek ve bu becerilerin cinsiyet, mesleki deneyim, nöbet sıklığı, ebeveynlik durumu, iletişim eğitimi alma geçmişi ve klinik stresörlerle olan ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel ve tanımlayıcı türde tasarlanmış olup, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hafsa Sultan Hastanesi'nde görev yapan toplam 259 araştırma görevlisi hekimle yürütülmüştür. Araştırma verileri, Ekim 2023–Aralık 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplamak amacıyla uygulanan anket formu iki bölümden oluşmuştur: ilk bölümde 17 sorudan oluşan sosyodemografik bilgi formu, ikinci bölümde ise Sağlık Profesyonellerine Yönelik İletişim Becerileri Ölçeği – Türkçe Versiyonu (HP-CSS-TR) yer almıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 27.0 programında analiz edilmiş; Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Ki-kare ve Spearman korelasyon testleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Dahili ve cerrahi branşlar arasında toplam iletişim becerisi puanlarında anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, empati ve sosyal beceri alt boyutlarında branşlara özgü anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Kadın hekimlerin empati skorları erkeklere göre daha yüksek bulunurken, bu farkın cinsiyet dağılımından bağımsız olarak dahili branşlarda da korunması, empati düzeyinin branş dinamikleriyle ilişkili olabileceğini düşündürmüştür. İletişim eğitimi alan katılımcıların empati ve saygı puanları daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, çocuk sahibi olmak sosyal beceri skorlarını artırırken; nöbet sıklığının empati üzerinde olumsuz etkisi gözlenmiştir. Zor hasta etkileşimleri ve fiziksel şiddet maruziyeti gibi stresörlerin bazı alt boyutları olumsuz etkileyebildiği, ancak iletişim becerilerinin tümü üzerinde istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturmadığı saptanmıştır. Sonuç: Elde edilen bulgular, iletişim becerilerinin yalnızca bireysel ya da eğitsel faktörlerle değil; aynı zamanda klinik bağlam, çalışma koşulları, branşın uygulama özellikleri ve mesleki stresörlerle birlikte şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, iletişim becerilerinin sürdürülebilirliğini sağlamak için uzmanlık eğitimi sürecinde çok boyutlu, yapılandırılmış ve bağlama duyarlı müdahale programlarının yaygınlaştırılması gerekmektedir.