Davranış denetimi aile eğitim programının annelerin davranışsal işlem süreçlerini kazanmalarına etkisi (doğrudan öğretim yaklaşımı ile sunulan)

ÖZET Bu araştırmanın genel amacı; Davranış Denetimi Aile Eğitim Programı' nın, annelerin, ev ortamına uygun olmayan davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanmalarına yol açıp açmadığını ve aile eğitim programının sonunda, ev ortamına uygun olmayan davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanan annenin, programda kazandığı kavram ve işlem süreçlerini kullanarak çocuğunun ev ortamına uygun olmayan davranışını azaltıp azaltamadığını belirlemektir. Bu araştırmada, tek denekli deneysel desenlerden "AB Deseni" kullanılmıştır. Araştırmanın deneklerini, Özel Barış Özel Eğitim Merkezine devam eden zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrencilerin annelerinden 6 anne ve bu annelerden aile eğitim programı sonucunda, davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanan ve evde kamera çekimi için gönüllü olan bir anne ve çocuğu oluşturmuştur. Araştırmada verilerin toplanabilmesi için, aile görüşme formu, scatter plat kaydı, anekdot kaydı, video kamera, televizyon, hedef davranış kayıt formu, pekiştireç belirleme formu, kavramlara ilişkin ölçüt bağımlı ölçü aracı, işlemlere ilişkin ölçüt bağımlı ölçü aracı kullanılmıştır. Araştırmanın deney sürecinde, geliştirilen aile eğitim programının uygulanması öncesinde araştırma kapsamına dahil edilen 6 annenin, araştırmada kazanması amaçlanan kavram ve işlem süreçlerinde üç ayrı oturumda grup olarak başlama düzeyleri belirlenmiştir (A). Annelerin başlama düzeylerinin belirlenmesinin ardından, gruba 6 oturumluk aile eğitim programı uygulanmıştır (B).Ill Aile eğitim programının tamamlanmasından sonra davranışları kontrol etmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanan ve evde kamera çekimi için gönüllü olan bir annenin çocuğunun ev ortamına uygun olmayan davranışının ve bu davranışın uyuşmayan davranışının başlama düzeyi belirlenmiştir. Başlama düzeyi verilerinin belirlenmesinin ardından, anne programda kazandığı kavram ve işlem süreçlerini kullanarak sağaltım programım uygulamıştır. Araştırmada, araştırma verileri, grafiksel olarak gösterilmiş ve grafikler niteliksel olarak yorumlanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen bulgular şu şekildedir; - Davranış Denetimi Aile Eğitim Programı' nın uygulanması sonunda araştırma kapsamına dahil edilen anneler, programda ele alman kavram ve işlem süreçlerinin alt amaçlarının hepsini gerçekleştirmiştir. Bu nedenle, Davranış Denetimi Aile Eğitim Programı'nın, ele alınan kavram ve işlem süreçlerinin kazanılmasına yol açtığı izlenimi edinilmektedir. -I no'lu annenin, kazandığı kavram ve işlem süreçlerini kullanarak, çocuğun yayılarak okuma yazma davranışım azaltabildiği ve dik oturarak okuma yazma davranışım arttırabildiği izlenimi edinilmektedir.