Defterdar Sarı Mehmed Paşa'nın Kitâb-ı Güldeste adlı eserinin Berlin Prusya Şehir Kitaplığı nüshası [İnceleme-metin-tıpkıbasım]

Defterdar Sarı Mehmed Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş meselesine çok ihtimam gösteren ve dönemin şartlarını detaylı bir şekilde analiz ederek kalkınma fikirlerini ileri süren nadir rastlanan devlet adamlarından biridir. Defalarca defterdarlık makamına getirilen Mehmed Paşa, yeterli deneyim ve tecrübelere sahip bir devlet adamıdır. Buradan yola çıkarak devlet işlerini yürütmek ve idare etmek amacıyla yazılan eserler, toplu bir halde olmadığından dolayı Defterdar Mehmed Paşa bu kitabını kamuya hizmet ve yöneticilere rehber olmak adına yazmıştır. Klasik Türk edebiyatında nesirle yazılan birçok siyasetnâme eserleri bulunmaktadır. Bu çalışmada, Defterdar Sarı Mehmed Paşa tarafından yazılan hem nasihatname hem de siyasetnâme tarzında, 92 varak ve 9 babdan müteşekkil olan "Kitâb-ı Güldeste" adlı eser incelenmiş ve transkripsiyonu yapılmıştır. Çalışmamızda eserin nüshaları arasından Berlin Prusya Şehir Kitaplığı 153 numarada bulunan nüsha esas alınmıştır. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde Defterdar Sarı Mehmed Paşa'nın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde siyasetnâme hakkında genel bilgi, Türk-İslam ve Osmanlı medeniyetinde siyasetnâmenin yeri örnekleri ile verilmiştir. Üçüncü bölümde eserin incelemesi yapılarak; eserin telif tarihi, telif sebebi, muhtevası, eserde geçen ayet, hadis ve özlü sözler, eserin dil, üslûp, imla hususiyeti ve nüshaları hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde ise eserin transkripsiyon alfabesi ile eski yazıdan yeni yazıya çevirisi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Deferdar Sarı Mehmed Paşa, Siyâsetnâme, 18. Yüzyıl, Kitâb-ı Güldeste, Osmanlı Devleti.