Değer merkezli liderliğin etik iklim ve çalışan sesi üzerindeki etkisi

Bu çalışmada, değer merkezli liderlik, etik iklim ve çalışan sesinin birbirleriyle olan ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma iki bölümden meydana gelmiştir. İlk bölümün birinci kısmında, değer merkezli liderlik kavramını irdelemek için, değer ve liderlik teorileri incelenmiştir. İkinci kısmında, etik iklim ve ilişkili diğer kavramlar teorik olarak ele alınmıştır. Üçüncü kısmında, çalışan sesliliği ve sessizliği kavramları ve teorileri irdelenmiştir. Dördüncü kısmında konuyla ilgili daha önceden yapılmış çalışmalara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise bu kavramların yapısal eşitlik modeline (YEM) göre değerlendirilmesine yer verilmiştir. Örneklem olarak Türkiye'de ve Almanya'da faaliyette bulunan bir otel zinciri seçilmiştir. Değer merkezli liderlik, etik iklim ve çalışan sesi kavramlarının farklı kültürlerde kazandıkları anlam, birbirlerini etkileme ve farklı değişkenlere bağlı olarak gösterdikleri gelişim ve değişimi belirlemek için Türkiye'de ve Almanya'da eş zamanlı olarak bir anket uygulanmıştır. Anketin ölçekleri, Garg ve Krishnan tarafından geliştirilen ve 20 ifadeden oluşan "Değer Merkezli Liderlik Ölçeği", Schwepker tarafından geliştirilen ve 7 ifadeden oluşan "Etik İklim Ölçeği' ve Premeaux tarafından geliştirilen ve 5 ifadeden oluşan 'Çalışan Sesi Ölçeği'dir. Elde edilen veriler, yapısal eşitlik modeli ve karşılaştırmalı istatistiki analizlere tabi tutularak yorumlanmıştır. Araştırmaya Türkiye'den katılan çalışan ve yöneticilerden elde edilen verilere göre; değer merkezli liderliğin etik iklimi etkilediği, etik iklimin çalışan sesini etkilediği, çalışan sesinin ise etik iklime etki etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmaya Almanya'dan katılanların verdiği cevapların analizine göre ise; değer merkezli liderliğin etik iklimi etkilediği tespit edilmiştir. Öte yandan etik iklimin çalışan sesliliğini etkilerken çalışan sessizliğini etkilemediği; benzer şekilde çalışan sesliliği etik iklimi etkilerken, çalışan sessizliğinin etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Değer Merkezli Liderlik, Etik İklim, Çalışan Sesi, Örgütsel Sessizlik, Yapısal Eşitlik Modeli