Demir eksikliği anemisi ve tedavisinin ghrelin obestatin ve ısı şok proteini 70 üzerine etkisi

Demir eksikliği anemisi dünyada yaygın olarak karşılaşılan bir problemdir. Yaşa ve cinse göre normal hemoglobin (Hb) değerinin iki standart sapma altında olması anemi olarak kabul edilir. Nutrisyonel aneminin en sık nedeni olan demir eksikliği anemisinin (DEA) gelişiminde beslenme büyük rol oynar.Demir eksikliği anemisinin kendisinin ve ağızdan tedavisinin, gıda alımını uyarıcı ve antioksidan özellikli ghrelin ve buna zıt etkilere sahip olan obestatin ile bazı doku stresinin arttığı durumlarda yükselen ısı şok protein 70 (HSP 70) üzerine etkilerini araştırmak istedik.Çalışmaya 28 DEA tanılı olgu ve 28 sağlıklı kontrol grubu alındı. Demir eksikliği anemisi tanılı olguların açile ghrelin düzeyi tedavi öncesi 59.3±19 pg/ml, tedavi sonrası 80.8±25.7 pg/ml ve kontrol grubunda 72.9±22.6 pg/ml olarak bulundu. Desaçil ghrelin tedavi öncesi 573.9±182 pg/ml, tedavi sonrası 819.9±257.4 pg/ml ve kontrol grubunda 730±235 pg/ml olarak bulundu. Hem açile hemde desaçile ghrelin düzeyleri DEA tanılı olgularda tedavi öncesinde, tedavi sonrası ve kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı düşük bulundu (p<0.05). Obestatin tedavi öncesi 9.5±4.7 ng/ml, tedavi sonrası 6.8±3.4 ng/ml ve kontrol grubunda 6.0±2.3 ng/ml olarak bulundu. Tedavi öncesi plazma obestatin seviyesi tedavi sonrası ve kontrol grubuna göre yüksek saptandı. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Isı şok protein 70 tedavi öncesi 0.46±0.25 pg/ml, tedavi sonrası 0.50±0.3 pg/ml ve kontrol grubunda 0.38±0.15 pg/ml olarak bulundu. Bu fark istatistiksel anlamlı bulunmadı.Gıda alımını uyardığı bilinen ghrelinin DEA gibi nutrisyonel amemide düşük seviyelerde bulunması, DEA gelişiminin nedenleri arasında olabileceğini düşündürmektedir. Obestatin seviyesinin tedavi sonrasında anlamlı düşmesi merkezi tokluk yanıtı üzerindeki etkisinin azalarak, ona zıt etkiye sahip ghrelinin iştah artırıcı etkisinin ön plana çıkmış olabileceğini düşünmemize neden oldu. Ghrelin tarafından salınımı indüklenen ve stres durumlarında artışı gözlenen HSP 70 DEA tanılı olguların tedavi öncesi, tedavi sonrası ve kontrol grubun arasında anlamlı değişiklik göstermedi. Bunun düşük ghrelin seviyesi ve düşük vücut ısısı ile ilişkili olabileceği düşünüldü.Bulgularımız DEA'de düşük ghrelin ve yüksek obestatin düzeyinin DEA gelişmine katkıda bulunabileceği düşündürmektedir.Anahtar kelimeler: Demir eksikliği anemisi, ghrelin, obestatin, ısı şok protein 70.