Deneysel fare toksoplazmozunda kan ve çeşitli doku örneklerinde enfeksiyon tanısının polimeraz zincir reaksiyon yöntemi ile saptanması

- 98 -7. ÖZETApicomplex gurubundaki Toxoplasma cinsinin insan, diğermemeliler ve kanatlılarda yerleşip hastalık etkeni olabilen tek türüToxoplasma gondii ( T.gondii )'dir. Primer enfeksiyon başlangıçtagenellikle subkliniktir. Enfekte kişilerin çoğu asemptomatik kalırlar.Bazılarında ise hafif belirtiler ortaya çıkar. Bununla beraber morbidite vemortiliteye neden olabilir. Bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda ise,latent enfeksiyonun reaktive olması ensefalit, oküler toksoplazmoz gibihastalıklara neden olur. Primer maternal toksoplazmoz enfeksiyonu fetüsegeçme riski taşır. Bu da konjenital toksoplazmoza yol açar. Serolojik tanıyöntemleri ile doğum öncesi ve immün sistemi baskılanmış hastalardatoksoplazmoz tanısını koymak kolay olmamaktadır. Bu gibi durumlardamoleküler tanı yöntemleri önem kazanır ve bu tür hastalarda, hastanınimmünolojik durumundan bağımsız olarak tanı konulabilmektedir. Buyüzden T.gondii için Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) yöntemi değerlibir alternatif yöntem olarak kabul edilmektedir.Çalışmamızda 10'ar fareden 4 grup oluşturulmuş ve tüm bufareler intraperitonal yolla 50,000 T.gondii RH suşunun takizoiti ile enfekteedilmiştir, ayrıca çalışmaya 6 fareden oluşan bir kontrol grubu daalınmıştır. Daha sonra farelerin kan, karaciğer, beyin ve dalakdokularından enfeksiyonun 24'üncü, 48'inci, 72'inci ve 96'ıncı saatlerindeörnekler alınmıştır. Patolojik lezyonlar en iyi enfeksiyonun 96'ıncı saatinde- 99 -makroskobik olarak gözlenmiştir. Tüm grupların kan örnaklerinde Giemsaboyası ile hazırlanan preparatlarında takizoitler saptanmıştır. Doku ve kanörneklerinin DNA ekstraksiyonları B1 gen bölgesi için iki turlu PZR ile, 529bç ardışık tekrar bölgesi geni için konvansiyonel PZR ile çalışılmıştır. Eldeedilen sonuçlara göre hem B1 gen bölgesi genine, hemde 529 bç ardışıktekrar bölgesi genine ait bandlar enfeksiyonun 24'üncü saatinden itibarentüm örneklerde genel olarak elde edilmiştir. Ancak 529 bç ardışık tekrarbölgesi geninin daha duyarlı olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda B1 geniile en az 1,4 X 104 takizoit/ml saptarken, 529 bç ardışık tekrar bölgesi geniile en az 1,4 X 102 takizoit/ml saptanabildiği ve bu gen bölgesinin 100 katdaha duyarlı olduğu belirlenmiştir.Sonuç olarak; deneysel fare toksoplazmozunda, PZRyönteminin kısa zamanda hızlı sonuç vermesi, duyarlılığının yüksekolması ve immün sisteminden bağımsız olarak değerlendirilebilmesinedeniyle toksoplazmoz tanısında kullanılan konvansiyonel yöntemlereyardımcı olabileceği kanısına varılmıştır. Çalışmamızda kullanılanprimerlerden 529bç ardışık tekrar bölgesi gen primeri B1 gen bölgesiprimerinden daha duyarlıdır.