Deneysel kronik astım modelinde farklı dozlarda verilen inhale steroidin akciğer histopatolojisi üzerine etkisi

AMAÇ:İnhale kortikosteroidler persistan astımın tüm basamaklarında ilk tedavi seçeneği olarak kullanılır. Uzun dönemde, özellikle çocuklarda tedavi düzeninin günde iki kez olması tedaviye uyumu azaltır. Astımlı hastalarda inhale steroid tedavi düzeninin toplam doz aynı olacak şekilde günde iki kez, günde bir kez veya günaşırı olmasının etkinlik ve olası yan etki açısından karşılaştırmasını gösteren bir çalışma bulunmamaktadır.MATERYAL VE METOD:Çalışmada, 6-8 haftalık, 20-25 gr ağırlığındaki patojen içermeyen dişi BALB/C fareler Dokuz Eylül Tıp Fakültesi Hayvan Araştırmaları Laboratuvarı'ndan temin edildi. Hijyenik makrolen kafeslerde barındırılan ve ad libitum beslenen hayvanlar havalandırmalı ve 12 saatlik karanlık ve aydınlık ortamda muhafaza edildi. Tüm deneysel işlemler öncesinde Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu'ndan onay alındı.Otuz beş adet BALB/C fare her birinde 7 fare olmak üzere kontrol grubu (grup 1), 2, 3, 4 ve 5'e ayrıldı. Kontrol grubu dışındaki çalışma grubundaki fareler, kronik astım modelinin oluşturulabilmesi için 0. ve 14. günlerde tavuk yumurtası albumini (ovalbumin, grade V, ? 98% pure; Sigma, St. Louis, MO, USA) ve alimunyum ile intraperitoneal olarak duyarlaştırıldı. Çalışmanın 21. gününden sonra kontrol grubu hariç diğer fareler 8 hafta süresince aerolize ovalbumine maruz bırakıldılar. Duyarlaşma dönemi boyunca kontrol grubundakilere salin nebulizasyonu uygulandı.Duyarlaşma döneminden sonra, grup 2'deki fareler günde iki kez salin ile, grup 3'teki fareler 250 mcg budezonid ile, grup 4'teki fareler 500 mcg budezonid ile, grup 5'teki fareler 1000 mcg budezonid ile duyarlaşma döneminin son 14 gününde tedavi edildiler. Hayvanlar sakrifiye edilerek akciğer örnekleri epitel kalınlığı, goblet ve mast hücre sayısı ve subepitel düz kas kalınlığı farklı dozlardaki inhale steroidlerin akciğer histolojisi üzerindeki etkilerini değerlendirmek üzere incelendi. Proksimal tibiadan elde edilen kemik dokuları 6 ay süren dekalsifikasyon döneminden sonra inhale steroidlerin trabekular kemik ve osteoid matriks üzerindeki yan etkielrinin araştırılması amacı ile incelendi.BULGULAR:Akciğer dokusunun tüm histolojik parametreleri placebo grubunda (grup 2) kontrol grubuna (grup 1) göre artmıştır. Bu sonuçlar, kronik astım modelinin başarı ile oluştuğunu göstermektedir. Akciğerin histolojik bulguları açısından grup 2'yi diğer gruplar ile karşılaştırdığımızda grup 3'te goblet hücre sayısı hariç diğer parametreler; grup 4'te bazal membran kalınlığı (p=0.000), subepitel düz kas kalınlığı (p=0.000), epitel yüksekliği (p=0.024); grup 5'te de tüm parametreler istatistiksel anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Akciğer histolojisinin parametrelerinin sonuçları grup 3 ile 4 arasında karşılaştırıldığında bazal membran kalınlığı grup 4'te daha azalmış olarak saptanmıştır (p=0.003). Grup 5'te grup 3 ve 4'ün her biri ile karşılaştırıldığında subepitel düz kas kalınlığı (p=0.008, p=0.008, sırasıyla) belirgin olarak azalmıştır.Proksimal tibianın kemik dokusunun histolojik parametreleri grup 2 ile grup 3, 4 veya 5 ile karşılaştırıldığında osteoid kemik kalınlığı haricindeki tüm parametreler grup 2'de daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Grup 3, 4 ve 5 arasında tarabeküler sayı, tarbeküler kalınlık ve korteks kalınlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05).SONUÇ:İnhale kortikosteroid verilen tüm gruplarda plasebo grubuna göre akciğer bulguları daha iyi saptanmıştır. İnhale kortikosteroid verilen tüm gruplarda plasebo grubuna göre akciğer bulguları daha iyi saptanmıştır. Günaşırı 1000 mcg budezonid alan grupta diğer gruplara göre kronik astım bulgularındaki düzelme daha fazladır. Gruplar arasında budezonidin kemikler üzerindeki yan etkilerini karşılaştırdığımızda, placebo grubu (grup 2) hariç diğer tüm gruplarda, belirgin bir trabekular kemik ve osteoid matriks kaybı gösterilmiştir. Fakat, grup 3, 4 ve 5 arasında ölçülen trabekular kemik ve osteoid matriks parametreleri açısından belirgin bir fark saptanmamıştır.