Deneysel metotreksat uygulanan sıçanların karaciğer dokularında asprosin immünreaktivitesi üzerine NAS (N-asetilsistein)'in etkilerinin incelenmesi

Bir folik asit antagonisti olan Metotreksat (MTX), çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan sitotoksik kemoterapötik bir ajandır. Geniş kullanılım alanına sahip olmasına rağmen doku ve organlarda ciddi yan etkileri olduğundan dolayı kullanımı sınırlanmaktadır. Bu çalışmada hem MTX kaynaklı karaciğer hasarına karşı güçlü bir antioksidan bir bileşikolan N-asetilsisteinin (NAS) etkilerine hemde yeni keşfedilmiş bir adipokin olan asprosinin serum ve dokuda MTX kaynaklı hasara bağlı değişiminin olup olmadığınının belirlenmesi ve etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada8-10 haftalık 24adet, erkekWistar Albino sıçanlar kullanıldı. Kullanılan deney hayvanları her grupta 6 hayvan olacak şekilde 4 gruba ayrıldı.Kontrol grubuna 14 günlük deney süresince herhangi bir işlem uygulanmadı. NAS grubundaki sıçanlara 100mg/kg/gün NAS intraperitoneal (i.p) olarak uygulandı.MTX grubundaki sıçanlara tek doz 20mg/kg metotreksat i.p. olarak uygulandı. MTX+ NAS grubundaki sıçanlara tek doz 20mg/kg metotreksat i.p. uygulanması ile beraber 100mg/kg/gün NAS i.p olarak uygulandı.Tüm gruplardaki sıçanlar 14 günlük deney süresi sonunda anestezi altında dekapite edilerek doku ve kan örnekleri alındı. Dokular rutin histolojik takip serilerinden geçirilerek parafin bloklara gömüldü.Parafin bloklardan alınan kesitlere apoptozis için TUNEL yöntemi ve asprosin immünreaktivitesi için avidin-biotin-peroksidaz metodu uygulandı. Çalışmamızda kontrol grubu ile NAS grubu arasında bakılan parametrelerde anlamlı bir farklılık yoktu. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında MTX grubunda Total Oksidan Seviye(TOS) anlamlı olarak artmış,Total Antioksidan Seviye(TAS) ve asprosin seviyesi azalmıştı. MTX ile karşılaştırıldığında MTX + NAS grubunda ise TOS anlamı olarak azalmış ikenasprosin seviyesi artmıştı. Sonuç olarak, MTX'in TOS düzeyini arttırdığı, asprosin seviyelerini azalttığı,tedavi olarak verilen NAS'ın TAS ve asprosin'ni arttırdığı görüldü. Asprosinin, karaciğer doku hasarının patofizyolojisi üzerindeki etkilerinin aydınlatılabilmesi için MTX'in farklı doz ve süreleri ile yeni deneysel çalışmaların gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.