Deneysel periodontitis oluşturulmuş ratlarda pistacia eurycarpa yalt uygulamasının periodontal kemik yıkımı ve oksidatif stres üzerine etkilerinin incelenmesi

Amaç: Bu çalışmada, deneysel periodontitis modelinde P. eurycarpa Yalt. bitki ekstresinin sistemik uygulamasının alveolar kemik kaybı ve dişeti dokusu biyokimyasal parametreleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: İnönü Üniversitesi Deney Hayvanları Üretim ve Araştırma Merkezi'nde üretilen 200-250 g ağırlıklarında 32 adet Wistar-Albino türü rat çalışmaya dahil edildi. Ratlar 4 eşit (n=8) gruba ayrıldı: SK, DPK, DP400, DP800. Deneysel periodontitis maksiller sağ 2. molar dişe ligatür bağlanması ile oluşturuldu. SK ve DPK gruplarına distile su, DP400 ve DP800 gruplarına ise sırasıyla 400 mg/kg ve 800 mg/kg dozlarında bitki esktratı oral gavaj yolu ile uygulandı. 15. günde ratlar sakrifiye edildi. Dişeti dokularında GSH-Px, MDA, SOD, IL-1β, IL-10, TAS, TOS, OSI değerleri ELISA yöntemiyle incelendi. Mikro-BT ile elde edilen maksilla görüntüleri üzerinde ise alveolar kemik kaybı miktarları incelendi. Bulgular: Sağlıklı grup IL-1β, TOS, OSI değerleri, diğer grup değerlerinden düşük olarak bulunurken, TAS değerleri diğer gruplardan yüksek bulundu (p<0.05). Biyokimyasal parametreler açısından DPK, DP400 ve DP800 grupları arasında anlamlı bir fark gözlemlenmedi (p>0.05). Kemik kaybı, ORT-M değerlerinde SK tüm gruplara göre, DP400 ve DP800 grupları DPK grubuna göre anlamlı derecede düşük olarak bulundu (p<0.05). ORT-D değerleri ise SK grubunda tüm gruplardan, DP800 grubunda DPK grubundan daha düşük bulundu (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmanın sınırları dahilinde sistemik P. eurycarpa ekstresi uygulamasının deneysel periodontitis üzerinde kemik kaybını azaltıcı etkiye sahip olduğu gözlenmiştir. Bu etkinin mekanizmasının anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Alveolar kemik kaybı, bitki ekstreleri, oksidatif stres, periodontitis.