Deneysel prapizm modelinde dekspantenol'ün ı̇skemi reperfüzyon hasarı üzerine olası koruyucu etkinliğinin araştırılması

Giriş: Priapizm cinsel uyarı olmaksızın gelişen istemsiz ereksiyon hali olarak tanımlanır. Penise düşük kan akımıyla karakterize olan ürolojik acil müdahale gerektiren iskemik priapizm klinik olarak en sık karşılaşılan priapizm türüdür. İskemik priapizm gerçekleşmesi durumunda doku hipoksisi ve asidoz gelişir ve sonrasında progresif olarak şiddeti artmaya başlar. Acil olarak ürolojik müdahale edilmediği durumda akut iskemik priapizm sonrasında gelişen inflamasyon ve oksidatif stres penis dokusundaki hasarın daha da şiddetlenmesine ve daha sonrasında penil düz kaslarda nekroz ve fibrozise yol açmaktadır. Provitamin B5 olarak da bilinen pantotenik asit (PA) bir alkol türevi olup, koenzim A'nın biyosentezi için önemli olan bir vitamindir. Hücresel savunma, inflamatuar cevap ve oksidatif strese bağlı onarım mekanizmaları üzerinde önemli etkileri olan dekspantenolün çeşitli deneysel modellerde ve iskemik hastalıklarda yararlı olduğu gösterilmiştir. Amaç: Bu çalışma hücresel savunma, inflamatuar cevap ve oksidatif strese bağlı onarım mekanizmaları üzerinde önemli etkileri olan dekspantenolün oluşturulan bir priapism modelinde olası antiinflamatuar, antioksidan etkilerinin incelenmesini amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: 48 adet Wistar albino ırkı erkek sıçan randomize olarak dört gruba (n:12) ayrıldı. Deneysel priapizm modeli oluşturuldu. Kontrol grubunda; patoloji oluşturulmamış ve tedavi uygulanmamış olup intrakardiyak kan alınmıştır ve sakrifiye edilen deneklerden penektomi yapılarak penis doku örnekleri elde edilmiştir. Tedavi yapılamayan patoloji grubunda; 1 saatlik iskemik priapizm oluşturulmuştur ve reperfüzyondan 1 saat sonra, intrakardiyak kan alınmış ve sakrifiye edilen deneklerden penektomi yapılarak penis doku örnekleri elde edilmiştir. Tedavi edilen patoloji grubunda; Priapism oluşturulduktan 30 dakika sonra, dekspantenol 500 mg/kg dozunda intraperitoneal (ip) olarak verilmiştir ve reperfüzyondan 1 saat sonra, intrakardiyak kan alınmış ve sakrifiye edilen deneklerden penektomi yapılarak penis doku örnekleri elde edilmiştir. Patoloji içermeyen ilaç grubunda; dekspantenol verildikten 1 saat sonra intrakardiyak kan alınmış ve sakrifiye edilen deneklerden penektomi ile penis doku örnekleri elde edilmiştir. Tüm elde edilen kan ve penil doku örnekleri histopatolojik ve biyokimyasal olarak incelenmiştir. Bulgular: Bu çalışmanın sınırları dahilinde iskemik priapism oluşturulan ve oluşturulmayan serum ve doku örneklerinin biyokimyasal incelemesinde MDA, SOD, GSH, NO, TAS, TOS ve oksidatif indeks parametreleri karşılaştırıldı. Dex+pat grubunda, patoloji grubuna göre; GSH, SOD, TAS düzeyleri artmış, MDA, NO, OSI, TOS düzeyleri azalmış olarak izlendi. Histolojik analizler sonucunda elde edilen histopatolojik skorda, büyüme faktörlerinden VEGF ve FGF gibi protein gruplarında olumlu yönde değişim gözlenmiştir. Sonuçlar: Bu çalışmanın histolojik ve biyokimyasal sonuçları, dekspantenolün iskemik priapismde oksidasyon parametreleri üzerinde iyileştirici yönde etkili olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Priapizm, Dekspantenol, Iskemi, Reperfüzyon, Oksidatif Stres