Difüzyon bağlı demir esaslı tozlarından üretilen T/M çeliklerin mikroyapı ve mekanik özelliklerine farklı ara kritik tavlama ısıl işlemlerin etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada, difüzyon bağlı demir esaslı tozlarından üretilen T/M çeliklerin mikroyapı ve mekanik özelliklerine farklı ara kritik tavlama ısıl işlemlerinin etkileri araştırılmıştır. Bunun için, ticari ismi DISTALOY AB olan difüzyon bağlı Fe-1.7Ni-1.5Cu-0.5Mo alaşımlı tozlar kullanılmıştır. Bu tozlara % 0.2 Grafit tozları ve yağlayıcı olarak % 0.9 Amide wax PM ilave edilmiştir. Karışım tozlar 670 MPa presleme basıncında soğuk olarak kalıplarda tek etkili olarak preslenmiş ve 1250 ºC sıcaklıkta 30 dakika süre ile sinterlenmiştir. Sinterleme işlemi sonrası tüm numunelerde gözenekler ve ferritik perlitik mikroyapıları oluşmuştur. Sinterlenmiş numuneleri üç gruba ayırıp bu sinterlenmiş numunelerden birinci kısmına farklı sıcaklıklarda (705 -735 -765 ºC ) ara kritik tavlama + su verme ısıl işlemleri uygulanmıştır. Sinterlenmiş numunelerin ikinci kısmına 890 ºC'de östenitlenip daha sonra farklı sıcaklıklara atmosfer kontrollü fırının içinde soğutup ( 705 -735 -765 ºC) ara kritik tavlama + su verme ısıl işlemleri uygulanmıştır. Sinterlenmiş numunelerin üçüncü kısmına da 890 ºC' de östenitlenip tamamen martensit yapıya dönüştürmek için su verme işlemi yapılmıştır. Martensit mikroyapısına sahip bu numunelerin bir kısmına daha sonra 180 ºC' de 2 saat ve bir kısmına da 250 ºC' de 3 saat temperleme işlemi yapıldı.Tüm numunelerde ara kritik tavlama sıcaklıkların artışıyla martensit hacim oranı artmıştır. Aynı zamanda 890 ºC de östenitlenip daha sonra farklı ara kritik tavlama ısıl işlemi uygulanan numunelerin martensit hacim oranı, doğrudan ara kritik tavlama ısıl işlem uygulanmış numunelerden daha yüksek çıkmıştır. Numunelerdeki martensit hacim oranındaki artışla akma, çekme ve darbe dayanımları artmıştır, süneklik ise azalmıştır. 890 ºC de östenitlenip ardından ara kritik tavlama ısıl işlemi uygulanan numunelerin sünekliği de artmıştır. Genel olarak, ara kritik tavlama ısıl işlemi uygulanan malzemelerin pek çok mekanik özellikleri su verilmiş ve temperlenmiş malzemelere oranla daha yüksek olduğu bulunmuştur.