Dirsek çıkıklarında korkunç üçlü (Terrible triad) cerrahisi sonrası hastaların radyolojik ve fonksiyonel sonuçlarının günlük aktivitelerine etkisi

Giriş: Dirseğin korkunç üçlüsü (terrible triadı); dirsek çıkığı, radius başı kırığı ve koronoid kırığı ile ilişkili, komplikasyon potansiyelinin yüksek olduğu ciddi bir yaralanmadır. Başarılı bir cerrahi tedavi klinik ve fonksiyonel sonuçları etkilemektedir. Biz bu çalışmada, dirseğin korkunç üçlü yaralanmalarında literatürde ilk kez cerrahi sonrasında ulnohumeral açılma açısı ölçümü yaparak, radyolojik bulgular ile dirsek fonksiyonlarını değerlendiren skorlama envanterlerinin, hastaların günlük aktivitelerine etkisini araştırmayı amaçlıyoruz. Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde 2015-2022 yılları arasında Dirseğin korkunç üçlü yaralanması nedeniyle başvurup cerrahi tedavi edilen ve tedavi sonrası en az bir yıl geçmiş 18 yaş üstü 25 hasta dâhil edildi. Hastaların son çekilen dirsek radyografilerinden radial boyun-gövde açısı (RBGA), ulnohumeral açılma açısı (UHAA) ve olekranon-koronoid açısı (OKA) ölçümleri radyolojik olarak değerlendirildi. Hastaların fonksiyonel değerlendirilmesinde Hızlı Kol, Omuz ve El Yetersizliği Skoru (Quick DASH), Mayo Dirsek Performans Skoru (MEPS), Oxford Dirsek Skoru (OES), Kısa Form-36 (SF-36), Görsel Analog Skala (VAS), Chedoke Kol ve El Aktivite testi-13 (CAHAI-13) ve Hasta Bazlı Ön Kol Değerlendirme Anketi (HBÖKDA) kullanıldı. Hastaların ameliyat yapılan üst ekstremite verileri ile sağlıklı üst ekstemite verileri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 25 hastanın yaş ortalaması 48 (min:23, max:80) idi. 7 (%28) hasta basit düşme, 7 (%28) hasta merdivenden düşme, 5 (%20) hasta yüksekten düşme, 4 (%16) hasta ağaçtan düşme ve 2 (%8) hasta arabadan düşme nedenli dirsek yaralanması geçirmiş. Regan-Morrey Sınıflamasına göre 13 (%52) hasta Tip I, 11 (%44) hasta Tip II ve 1 (%4) hasta tip III olarak sınıflandırıldı. Mason Sınıflamasına göre 10 (%40) hasta Tip I, 8 (%32) hasta Tip II ve 7 (%28) hasta Tip III olarak sınıflandırıldı. Eklem hareket açıklıkları iki grup içerisinde v karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü (p<0,05). RBGA ve OKA değerleri iki grup arasında karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görülürken (p<0,05) UHAA anlamlı fark görülmedi (p>0,05). Fonksiyonel değerlendirmeler iki grup içerisinde karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü (p<0,05). RBGA değerleri ile Quick DASH, VAS, HBÖKDA, MEPS, OES ve CAHAI-13 arasında zayıf ilişki bulundu (p>0,05). UHAA değerleriyle Quick DASH, VAS ve HBÖKDA arasında zayıf ilişki bulundu (p>0,05). UHAA değerleriyle MEPS, OES ve CAHAI-13 arasında orta ilişki bulundu (p<0,05). OKA değerleri ile MEPS, OES, CAHAI-13, Quick DASH, VAS ve HBÖKDA arasında zayıf ilişki bulundu (p>0,05). Sonuçlar: Dirseğin korkunç üçlü cerrahisi sonrasında günlük aktivitelerle arasında en güçlü ilişki olan parametre fleksiyon derecesi olarak görüldü. Çalışmamızda dirsek cerrahisi sonrası takiplerde ilk kez kullanılan CAHAI-13 ve HBÖKDA ile literatürde sık kullanılan MEPS ve Quick DASH ile ilişkisi incelendiğinde güçlü ilişki olduğu görüldü (p<0,01). Kurulan bu kuvvetli ilişkiler doğrultusunda CAHAI-13 ve HBÖKDA dirsek cerrahisi sonrası takiplerde kullanılabileceğini öngörmekle birlikte yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.