Diz altı amputerlerde oturmadan ayağa kalkma aktivitesinin değerlendirilmesi ve diz ekstansör momenti ile ilişkisi

Çalışmadaki amaç, diz altı amputelerde (DAA) oturmadan ayağa kalkma (OAK) aktivitesini ve bu aktivite ile ampute taraf diz ekstansör momenti (DEM) arasındaki ilişkiyi incelemekti. Çalışmaya 12 diz altı ampute (erkek, yaş ort. 35.58±10.48) ve 19 sağlıklı birey (kontrol grubu; erkek, yaş ort. 30.47±7.27) alınmıştır.OAK aktivitesi Balance Master Sistemi (Version 8.1) ile değerlendirilmiştir. Test protokolüne göre katılımcılardan mümkün olduğunca hızlı şekilde oturma pozisyonundan ayağa kalkmaları istenmiştir. Ağırlık aktarma süresi, postural salınım hızı, ağırlık taşıma asimetrisi ve ayağa kalkma indeksi ölçülmüştür. Quadriceps femoris (QF) kas kuvveti el dinamometresi ile değerlendirilmiştir. DEM, QF kas kuvveti ve kaldıraç kolu uzunluğunun çarpımı ile hesaplanmıştır. Sağlam tarafta QF kas kuvveti ampute taraf ile aynı seviyeden ölçülmüş (Pozisyon 1, P1), ayrıca ölçüm malleollerin hemen proksimalinden tekrar edilmiştir (Pozisyon 2, P2).DAA ve kontrol grubunda ağırlık aktarma süresi benzer bulunmuştur (p>0.05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, DAA'da postural salınım hızı ve ağırlık aktarma asimetrisinin daha yüksek (p<0.05), ayağa kalkma indeksinin daha düşük (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. DAA'da sağlam tarafın ampute tarafa göre daha fazla ağırlık taşıdığı tespit edilmiştir (p<0.05). Ampute taraf QF kas kuvveti, sağlam tarafa ve kontrol grubuna göre daha düşük (p<0.05) bulunmuştur. Ampute taraf DEM'in, sağlam tarafta P1'deki DEM ile benzer (p>0.05), P2'deki DEM'e (p<0.05), ve kontrol grubu DEM'e (p<0.05) göre ise düşük olduğu görülmüştür.DAA'ların OAK sırasında daha fazla postural salınım gösterdikleri, daha az kuvvet ortaya çıkardıkları ve sağlam tarafta daha çok ağırlık taşıdıkları bulunmuş; bu parametrelerin ampute taraf DEM ile ilişkili olmadığı sonucuna varılmıştır.