Doğrudan yabancı yatırımlar ve dış ticaret ilişkisi: Türkiye örneği

Bu çalışmada, 1980-2020 dönemi için Türkiye özelinde DYY ile dış ticaret (ithalat ve ihracat) değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Analiz kapsamında değişkenlerin durağanlığının tespiti amacıyla Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testlerinden yararlanılmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki nedenselliği bulmak amacıyla Toda-Yamamato Nedensellik Testi kullanılmıştır. Toda-Yamamato nedensellik analizi sonuçlarına göre DYY ile reel ihracat arasında %10 anlamlılık düzeyinde çift yönlü bir nedensellik ilişkisi; DYY'ler ile reel ithalat değişkenleri arasında %5 anlamlılık düzeyinde yine çift yönlü bir nedensellik ilişkisi; %5 anlamlılık düzeyinde reel ihracattan reel ithalata doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Yani DYY'lerdeki herhangi bir değişim, reel ihracat ile açıklanabilirken; reel ihracatta meydana gelen herhangi bir değişim de yine DYY'ler ile açıklanabilmektedir. Ayrıca DYY'lerde meydana gelen bir değişim reel ithalat ile açıklanabilirken; reel ithalatta meydana gelen değişimler de DYY'ler ile açıklanabilmektedir. Son olarak reel ihracatta meydana gelen değişimler, reel ithalat ile açıklanabilmektedir.