Dış borç sorunu ve dış borçların ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye örneği

Azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ekonomik kalkınmanın finansmanı için gerekli olan kaynakların yetersiz olması bu ülkeleri dış kaynak bulmaya zorlamaktadır. Bu durumda dış borç bu ülkeler için önemli bir finansal kaynak olmaktadır. Dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye için de dış borç önemli bir kaynaktır. Türkiye ekonomisinde dış borç genellikle tasarruf açığını ve döviz açığını gidermek ve yüksek büyüme hızına ulaşabilmek için alınmaktadır. Başlangıçta ek bir kaynak olarak alınan dış borçlar etkin bir şekilde kullanıldıklarında yatırımları, ekonomik büyümeyi ve kalkınmayı hızlandırabilmektedir. Fakat alınan dış borcun etkin kullanılmaması ve dış borcun anapara ve faiz ödemelerinin ulusal gelir artışından daha fazla artış göstermesi borçları ödeyebilmek için tekrar borç alınmasını gerektirmekte ve böylece dış borç yükünün artıp ülkenin refahında bir azalmaya neden olabilmektedir. Dış borçlanma ile ekonomiye aktarılan dış kaynakların etkin kullanılıp kullanılmadığını belirlemek için belli ölçütler dikkate alınarak analiz yapılması ve elde edilen sonuçlar doğrultusunda borçlanılması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı; Osmanlıdan günümüze dış borç stokunun ve dış borç servisinin ülke ekonomisine etkisini değerlendirmek ve Türkiye'nin 1970- 2005 döneminde dış borç stokunun, dış borç servisinin, kamu ve özel yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkisini zaman serilerine dayalı eşbütünleşme analizi yardımıyla açıklamaktır. Çalışmada, 1970- 2005 döneminde Türkiye'de dış borç stokunun ve dış borç servisinin büyümeyi olumsuz etkilediği, Türkiye'nin borç fazlası sorunu ile karşı karşıya olduğu sonucuna ulaşılmıştır